شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٩

حكايت در تقرير آنكه « 1 » [ صبر در ] رنج كار سهل‌تر « 2 » باشد از صبر فراق

باشد و نگريزد ؛ و اين ابراهيم از نعمت ملك مرو و بلخ بسوزد و از آن نعمت بگريخته

/ A 641 /

پرچهء دلق بردوزد ، جاى تعجّب است و نعل واژگونه و برعكس است كه در راه حق رنج راحت است و راحت رنج .

حكايت در تقرير آنكه « 1 » [ صبر در ] رنج كار سهل‌تر « 2 » باشد از صبر فراق

[ 1770 ]

رنج كى ماند دمى كه ذو المنن « 3 » * گويدت چونى تو اى رنجورِ من

يعنى : رنج تو كى باقى بماند چونكه حق تعالى در آن مرض براى عيادت تو سلام و پرسش رساند .

[ 1771 ]

ور نگويد كت نه آن فهم و فن است * ليك آن ذوقِ تو پرسش كردن است

يعنى : اگر آن حق تعالى پرسش و سؤال نمىكند ؛ يعنى آن پرسش را تو فهم نمىكنى و آگاه از پرسش او نيستى و ليكن ذوق رجوع تو بدان جناب عين پرسش و خطاب است .

[ 1772 ]

آن مليحان كه طبيبانِ دل‌اند * سوى رنجوران به پرسش مايل‌اند

[ 1773 ]

ور حذر از ننگ و از نامى كنند * چاره‌اى سازند ، پيغامى كنند

يعنى : چون معشوقان عالم مجاز كه طبيبان دلهاى آن عاشق مجازىاند ، به سوى آن عاشقان كه دردمند و رنجورند به سلام و پرسش مايل‌اند ، پس حق تعالى به عاشقان خويش چرا به ارسال رسل مايل نباشد و به سبب آن رسول آن مرض را از آن مريض زائل نگرداند ، چنانچه طريق عيادت حضرت خواجه بهاء الدين نقشبند آن بود كه مريض را در بغل خويش پيچيده ، مريض را از اين مريضى مىربودند ، پس پرسش مثل آن عزيزان پرسش حق است .

[ 1774 ]

ورنه در دلشان بود آن مفتكَر * نيست معشوقى ز عاشق بىخبر

( 1 ) . س : آنچه . ( 2 ) . س : سران . ( 3 ) . س : ذو المين .