شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٠

حكايت آن عاشق كه شب بيامد « 2 » بر اميد وعدهء معشوق 241

[ 608 ]

من نخواهم وعدهء « 1 » هجران شنود * آزمودم چند خواهم آزمود

يعنى : اى ناصح و پنددهنده ! درد سر و ماجراى تقصير و غفلت بر جان ما منه و چندين پند مده كه ما وعدهء هجران تو نخواهم شنيد و اين نصيحت تو در فراق - كه لايطاق است - نخواهم گزيد .

[ 625 ]

عقلِ هر عطّار كآگه شد ازو * طَبْلَه‌ها را ريخت اندر آبِ جو

[ 626 ]

رَو كز اين جو برنيايى تا ابد * لم يكن حقّا له كفوا أحد 242

يعنى : جوى آن عشق بگزين كه هرگز

/ B 831 /

از آن جوى بيرون نيايى كه آن جوى باقى و غير فانى است . مر آن جوى را هيچ جويى كفو و همتا از روى تحقيق نيست .

[ 630 ]

بگذر از مستى و مستىبخش باش * زين تلوّن نقل كن در اسْتِواش

يعنى : بگذر از مستى شراب و تن‌پرورى ؛ و مستى حقيقى - كه از ياد حق حاصل مىگردد - آن را طلب بكن و حاصل گردان و به ديگران فيض رسان كه آن مستى ناپايدار و در كوچهء مذلّت و رسوايى خوار و بىاعتبار است .

[ 632 ]

گر دو عالم پُر شود از مستِ يار * جمله يك باشند 243 و آن يك نيست خوار

يعنى : اگر دو عالم از مستان حق مملوّ و پر شوند و از عدّ و حدّ بگذرند ، آن مستان از روى عزّت و شرف به منزلهء شخص واحد و ناياب‌اند كه غبار كثرت و تعداد بر چهرهء عزّت ايشان فساد كساد نتواند نهاد .

[ 635 ]

ليك با اين جمله بالاتر خرام * چون‌كه « ارض اللّه » واسع بود [ و ] رام 244

يعنى : باوجود اين مرتبه كه عزيز الوجود است نيز « 2 » مرتبه‌اى است كه بالاتر از اين ، مستى و وله است كه مرتبهء وله موجب حجب و انفصال و انتقال از حال به حال است و آن

( 1 ) . س : واعده . ( 2 ) . س : + به .