شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٩

در بيان آنكه مرد بدكار چون متمكّن شود [ در بدكارى ، شيطان شود ]

[ 1066 ]

تا دلش را شرح سازد آن ضيا * پس « أ لَم نَشرَح » بفرمايد خدا

يعنى : در دل سالك اگر رموز آن دانش و علم كه به سبب مطالعهء دفتر قيل و قال است ، اگرچه مرتسم است تا كه نور باطنى در دل آن سالك فايض نگردد كه سينهء او بدان نور گشاده

/ A 911 /

بگردد « 1 » ، هنوز « 2 » آن سالك را رمزدانى و معرفت اسرار نهانى نيست .

در بيان آنكه مرد بدكار چون متمكّن شود [ در بدكارى ، شيطان شود ]

در بيان آنكه مرد بدكار چون متمكّن شود [ در بدكارى ، شيطان شود ]

[ 1183 ]

گوش نِه ، « أَوْفُوا بِعَهْدِي » گوش دار * تا كه « أوفِ « 3 » عهدَكم » آيد ز يار

« گوش نه » يعنى مطيع شو امر أَوْفُوا بِعَهْدِي را و « گوش نه » يعنى منتظر باش جواب را تا آنكه أُوفِ بِعَهْدِكُمْ جواب آيد و شما را وفا كرامت فرمايد .

[ 1184 ]

عهد و قرضِ ما چه باشد اى امين ! * همچو دانهء خشك كِشتن بر زمين

[ 1185 ]

نه زمين را زان فروغ و لَمْتُرى * نه خداوندِ « 4 » زمين را سرورى

[ 1186 ]

جز اشارت كه ازين مىبايدم * كه تو اين را دادى از اصل عدم

يعنى : مثال عهد و قرض ما به جناب حق سبحانه مثال كشتن دانهء خشك و عقيم بر روى زمين است كه از كشتن آن نه « 5 » زمين را منفعت است و نه صاحب آن زمين را خوشى و مسرّت است . همچنين وفاى عهد كه عبارت از اداى صوم و صلاة و ساير طاعات است ، نه مسجد و محراب را از آن عبادت سود و نه خداوند مسجد را منفعت و بهبود است كه اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ است و ليكن اداى طاعت و عبادت گويا نمودن جنس انعام حق است كه از كارخانهء قدم ما را كرامت فرموده بود و خواستن جزاى آن نعمت است يا خواستن قوّت اداى آن طاعت است . پس وفاى عهد تا عين تقاضاى ماست و بهبود و سود ماست كه حق تعالى از آن عبادت و وفاى عهد بىنياز است .

( 1 ) . س ، ش : نگردد . ( 2 ) . س : هنو . ( 3 ) . س ، ش : اوفوا . ( 4 ) . ش : خداوندى . ( 5 ) . ش : دانه .