شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٤

جواب دهرى كه منكر الوهيت است

جان انسان را مگر اجرت عمل كه اجرت عمل گل‌كارى « 1 » گل است و اجرت عمل خار نشانى خار است مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى . پس اگر در اين دنيا خانهء تن و عمارت بدن را ويران نكرده است و مرتبهء « موتوا قبل أن تموتوا » در خود پيدا نكرده است ، پس گنج معرفت او را در آخرت حاصل نخواهد شد و از آن گنج محروم خواهد ماند .

جواب دهرى كه منكر الوهيت است

جواب دهرى كه منكر الوهيت است

[ 2878 ]

حجّتِ منكر همىآمد كه من * غيرِ اين ظاهر نمىبينم وطن

يعنى : حجّت منكر بر قدم عالم همين است كه من غير اين عالم - كه مرئى و محسوس است - چيزى ديگر - كه عبارت از موجد و صانع است - نمىبينم . پس اگر سواى اين عالم چيزى ديگر مىبود ، هرآينه محسوس مىگرديد .

[ 2879 ]

هيچ نَنْديشد كه هرجا « 2 » / A 101 / ظاهر است * آن ز حكمتهاىِ باطن مُخبِر است

يعنى : آن منكر نمىداند كه هرجا كه اثر است ، آنجا مؤثّر است كه وجود اثر بىوجود مؤثّر محال است .

عمر كركس سه هزار و پانصد است * مر كبوتر را چه ز ان آمد به دست

مىبميرد از كبوتر صد هزار * مرگِ كركس را نبيند آشكار

جمله پندارند كه كركس باقى است * نه غلط كردند كه يك كس باقى است

چون عمر كركس سه هزار و پانصد سال است ، پس جميع مردم مانند آن منكر « 3 » ظاهربين‌اند . گمان دارند كه كركس دائم است . همچنين در نظر اين مردم ، عالم ابدالآباد قائم است كه قيام او محسوس است و فناى او غير محسوس .

( 1 ) . س : گل‌كارى . ( 2 ) . ش : چه . ( 3 ) . س ، ش : + كه .