شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

جواب گفتن انبيا - عليهم السلام - « 9 » طعن ايشان را

آن كلك دل را به سوى فيض مىگرداند و گاهى به سوى بسط ، چنانچه در حديث است :

« قلب المؤمن بين إصبع من أصابع الرحمن يحول كيف يشاء . » 151

[ 2781 ]

اين حروفِ حالهات « 1 » از نسخِ اوست * عزم [ و ] « 2 » فسخت هم ز عزم و فسخِ اوست 152

يعنى : اين حروفها و خطوطها كه به منزلهء احوال قلم‌اند ، از نوشتن دو اصابع قهر و لطف پيدا شده است ؛ و عزم و فسخ تو اى قلم ! به سبب عزم و فسخ آن اصبع است كه در آن عزم و فسخ و حركت و سكون قلم تابع انگشت است .

[ 2780 ]

جمله قصد و جنبشت « 3 » زين « 4 » اصبع است * فرق تو در چارراهِ مَجمع است

يعنى : تمام « 5 » قصد و جنبش تو اى قلم ! از اين اصبع واقع « 6 » است كه سر و فرق تو اى قلم ! در ميان چارراه است كه آن چارراه از جمع شدن آن اصبع پيدا شده است .

[ 2784 ]

آنچه در خرگوش و پيل 153 آويختند « 7 » * تا ازل را با ابد آميختند « 8 »

يعنى : آن مثل كه در حقّ انبيا و رسل به خرگوش و پيل بيان گرديد

/ B 47 /

اى منكران ! آن مثل را محض بىجاى و بىمناسب آورديد ؛ گويا كه ازل را با ابد جمع كرديد و كار را دور و دراز پيش برديد .

[ 2786 ]

آن مَثَل آوردن ، آنِ حضرت است * كه به علمِ سرّ و جَهر او آيت است

يعنى : مثل آوردن ، كار حضرت بىچون است كه آن حضرت در بيان و اظهار مثل رهنمون است به كار شمايان . « 9 »

( 1 ) . ش : حالت . ( 2 ) . س : - و . ( 3 ) . س : جنبتت . ( 4 ) . س ، ش : اين . ( 5 ) . س : + و . ( 6 ) . س : دافع . ( 7 ) . ش : آويخته‌اند . ( 8 ) . ش : آميخته‌اند . ( 9 ) . س : نكار شمان‌يان .