شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ١١٩

بار دويم « 3 » در سخن [ كشيدن ] آن سائل آن بزرگ را « 4 » تا حقيقت [ حال او معلوم‌تر گردد ]

يعنى : آن علم كه محتاج غير است ، آن علم تقليدى و تعليمى است كه از قيل و قال و از بحث و جدال است ، نه از وجدان و حال است كه علمى كه از وجدان و حال است ، فارغ از قيد بيان و قال است كه سامع و مشترى آن علم ذات ذو الجلال است .

[ 2439 ]

خون‌بهاىِ « 1 » من جمالِ ذو الجلال * خون‌بهاىِ خود خورم كسب حلال

يعنى : خونبهاى نفس من كه در جهاد علم دينى « 2 » مقتول است به مقتضاى « من قتلته فأنا ديته » 105 جمال چهرهء ذو الجلال است كه آن جمال ذو الجلال قوت روح و حاصل كسب حلال است .

[ 2449 ]

اين دعا هم بخشش و تعليمِ توست « 3 » * ورنه در گُلخن گلستان از چه رُست « 4 » ؟ !

[ 2450 ]

در ميان خون و روده فهم و عقل * جز به اكرامِ تو نتْوان كرد نقل

يعنى : دل را كه آن دل ميان خون و روده واقع است و آن دل هم پارهء گوشت است ، آن دل را فهم و عقل دادن از بخشش و انعام توست .

[ 2451 ]

از دو پارهء پيه اين نورِ روان * موجِ نورش مىزند بر آسمان 106

« دو پارهء پيه » عبارت از دو ديده‌اند كه نور آن دو پارهء پيه بر اوج آسمان تابان است كه ذات هفت آسمان بدان نور نمايان است .

[ 2452 ]

گوشت « 5 » پاره كه زبان آمد ازو * مىرود سيلابِ حكمت همچو جو

[ 2453 ]

سوىِ سوراخى كه نامش گوشهاست * تا به باغِ جان كه ميوه‌ش « 6 » هوشهاست

يعنى : پارهء گوشت كه عبارت از زبان است

/ A 05 /

از آن پارهء گوشت سيلاب حكمت روان است به سوى سوراخى « 7 » كه نام آن سوراخ گوش است و از آن گوش به سوى باغ

( 1 ) . ش : خون‌بهائى . ( 2 ) . س : ذهنى . ( 3 ) . ش : تعليم هست . ( 4 ) . ش : است . ( 5 ) . س : گوش . ( 6 ) . ش : ميوش . ( 7 ) . س : سوراخ .