شرح مثنوى ( فارسى ) — الصفحة ٥٠

در بيان آنكه موسى و فرعون هر دو مسخّر مشيّت حق‌اند

در بيان آنكه موسى و فرعون هر دو مسخّر مشيّت حق‌ّاند چنانچه زهر و پازهر « 1 »

بيت :

[ 2447 ]

موسى و فرعون ، معنى را رَهى * ظاهر آن ره دارد و اين گمرهى

يعنى : بيان احوال موسى و فرعون باطنى و معنوى مانند كفر و ايمان و زر و نقره بگذار و « 2 » بيان احوال موسى و فرعون كه ظاهر و مشهورند كه موسى راهبر بود و فرعون سركشى و گمراهى مىنمود ، در ميان آر .

يا مراد آن است كه موسى و فرعون ظاهرى مطيع و بندهء معنى و حقيقت‌اند كه هر دو مسخّر مشيّت اويند ، اگرچه موسى راهبر بود و فرعون گمراهى مىنمود ؛ « 3 » اگر لفظ « رهى » به معنى بنده اعتبار كرده شود .

و اگر « 4 » به معنى خلاصى اعتبار كرده شود ، پس معنى اوّل مراد خواهد بود .

[ 2448 ]

روز ، موسى پيشِ حق نالان شده * نيم‌شب فرعون هم گريان شده

[ 2449 ]

كِاين چه غُل است اى خدا بر گردنم ؟ * ورنه غُل باشد ، كه گويد من منم ؟

يعنى : چون موسى كليم و خليل حق بود ، فرعون نيز خضوع و خشوع به درگاه حق مىنمود . پس فرعون نيز مطيع و ساجد حق بود و ليكن در طريق اطاعت و سجود كه آن طريق را حضرت

/ A 12 /

موسى راه مىنمود ، انكار كرده ، راه خودپسندى مىپيمود ، بدان جهت مردود گرديد « 5 » و « 6 » چشيد آنچه چشيد .

در بيان آنكه موسى و فرعون هر دو مسخّر مشيّت حق‌اند

[ 2467 ]

چون‌كه بىرنگى اسير رنگ شد * موسيى با موسيى در « 7 » جنگ شد

( 1 ) . س : + بيت . ( 2 ) . ش : - و . ( 3 ) . س : + و . ( 4 ) . س : - اگر . ( 5 ) . س : كردند . ( 6 ) . س : - و . ( 7 ) . ش : اندر .