عقل و عشق يا مناظرات خمس ( فارسى ) — الصفحة ٩١

كيفيّت انتشاى ملامت و غيرت بر احوال عاشق و مبدأ آن

تمام بسوخت و الحقّ سوخته‌اى كه مؤدّاى مراسلاتش همه مسبوق به وصيّت « 1 »

فعرّض إذا ما جئت بالبان و الحمى * و إيّاك أن تنسي فتذكر زينبا

سيكفيك من ذاك المسمّى إشارة * فدعه مصونا بالجلال محجّبا

باشد ، كى تحمّل تقرّب ديگرى تواند كرد ؟ « 2 »

ز سوزم غافلى اى باد از آن گِرد درش گردى * ز دردم فارغى اى گَرد از آن در « 3 » دامنش افتى

و از طرفى ديگر ، ملامت لاحى و تسليه « 4 » دادن او به انواع تعيير و تحقير و هدايت به ضلالت آباد غوايت ، سيلاب شناعت در خان‌ومان او انداخت و روابط بيرونى او را يكسر بگسست يعنى « 5 »

بىواسطهء آب مى و سنگ ملامت * صوفى نكند خرقهء پشمينه نمازى

ولى سرگشته‌اى كه سر رشتهء سلامت خويش در عين ملامت يابد كه « 6 » :

فكأنّ عذلك عيس من أحببته * قدمت به و كأنّ سمعى ناظري [ 483 ب ]

و بزم جمعيّتش همه از مدام ملام بر پاى باشد كه « 7 » :

أدر ذكر من أهوي و لو بملامي * فإنّ أحاديث الحبيب مدامي

از تير باران تعيير و توبيخ كى مرتدع گردد « 8 » ؟

مرا دليست كه پيرامُن خطر گردد * چو شمع زار و چو پروانه در بدر گردد

به هر طريق كه باشد نصيحتش مكنيد * كه او به قول نصيحت كنان بتر گردد

و چون اوّل مقتضاى عزّت معشوقى بود ، لاجرم به تلقّى مخصوص گشت و ثانى چون « 9 » مؤدّاى خسّت عاشقى بود ، به اعراض مقابل شد « 10 » .

( 1 ) . D : + ش ؛ F : + رباعى ؛ G , H و J : + شعر ( 2 ) . F و J : + بيت ؛ G : + فرد ( 3 ) . H : بر ( 4 ) . D : تسلّى ( 5 ) . D : + ش ؛ F و J : + بيت ؛ G : + فرد ( 6 ) . D : + ش ؛ F : + بيت ؛ J : + شعر ( 7 ) . D : + ش ؛ F : + بيت ؛ G و H : + شعر ( 8 ) . D : + ش ؛ F , G و J : + بيت ؛ H : + شعر ( 9 ) . در اصل ندارد ؛ مطابق همهء نسخه بدلها افزوده شد . ( 10 ) . D : + ش ؛ G و H : + شعر