عقل و عشق يا مناظرات خمس ( فارسى ) — الصفحة ١٦١

واژه‌نامه

حشم‌نشين : صحرانشين ، كوچ‌نشين در برابر شهرنشين

حمى : قرقگاه ، چراگاه مخصوص

حىّ : قبيله

حيطان جمع حائط : ديوار خانه

خافق : افق

خافقين : مشرق و مغرب

خطوات جمع خطوه : ميان دو گام

خلع جمع خلعت : جامه‌اى كه بزرگى به زير دستى بخشد .

خمول : گمنامى

خيبت : نوميدى

دأب : شيوه ، رسم

دثار : روپوش ، لباس رو

دوحه : درخت كلان با شاخه و برگ بسيار

ذى اظلال : سايه‌دار

راتق و فاتق : رتق‌كننده و فتق‌كننده ؛ رتق به معنى بستن و فتق به معنى گشادن است .

رتق و فتق : بند و گشاد ، حلّ و عقد ، كنايه از اصلاح امور

ربع مسكون : يك چهارم كرهء زمين كه معمور و قابل سكونت است و آن هفت اقليم است .

ربقه : حلقهء رسن كه در گردن ستور بندند .

رحال جمع رحل : جهاز شتر ، اسباب سفر

رحيق : شراب ناب

رشحات جمع رشحة : تراوش ، چكيده

ركب جمع راكب : سوار

رواح : از ظهر تا عصر

سرادق : سراپرده‌ها

سنجق : معرب سنجاق كه تركى است و به معنى لوا و علم است .

سهام جمع سهم : تيرى كه قمار باز در قرعه‌كشى به كار برد و نيز مطلق تير كه با كمان پرتاب كنند .

شاه‌نشين : رواق و ايوان برجسته‌تر از سطح كوشك ، پيشگاه ، صدر ، قسمت پذيرايى عمارت كه بهتر از بخشهاى ديگر باشد .

شطحيدن : شطح گفتن و آن سخنان بىاختيارى است كه در حال وجد و سكر بر زبان صوفى جارى مىشود و مخالف ظاهر شرع و عرف مىنمايد .

شعار : لباس زير

شوارد ، جمع شارده : نادر و گريزان

شواكل جمع شاكله : صورت ، شكل

شيد : دروغ ، نيرنگ

شيمه : خو ، خصلت

صدّ : بازداشتن ، منع

صفّه : ايوان ، سكّو

صمصام : شمشير برّان

صوامع : جمع صومعه ، عبادتگاهها

طبل در زير گليم زدن : كار نهانى كردن

طرايف : جمع طريفه ، چيز شگفت و نو

طريان : حادث شدن ، نو در آمدن ، بر سر