شرح الكنوز و بحر الرموز ( فارسى ) — الصفحة ٣١٥

بقيّهء تأويل بيت مثنوى

تو همراه نىباش چون مَى به جوش * خدا را درين راه بى خود بكوش

كه هركو شود مست و مشغول خويش * چو يأجوج و مأجوج شد غول خويش

گرين سِر « 1 » بدانى شوى رستگار * كه يكرنگ در دل نيابد غبار

تو تا مَى ننوشى ننالى چو نى * كه افغان ز مَى مىرسد سوى نى « 2 »

3760 ز مَى « 3 » دان حيات و ز نى دان خروش * تو بىمَى مزن نى در افغان مكوش « 4 »

كه نى از لب دوست يابد حيات * چو مَى ذات پاكَست و نى چون صفات

چو بىمى دمى نى « 5 » نناليد زار « 6 » * بنگرفت « 7 » مى بىسبو هم قرار

تو معشوق و عاشق يكى دان و بس * درين چاه بىبُن « 8 » ميا از هوس

تو در صُورت دوست سيرت بجو * كه يعنى ز پيران بصيرت بجو

3765 تو غايب ز معنى مشو يك زمان * كه در پيش جانان نگنجد زبان

فلاح آن كسى يافت اى جان باب * كه مستىِ مَى بيند اندر شراب

به غيب آور ايمان و غايب مبين * رسول اندرين حال نايب مبين

چه گويم كه حاضر نديدم دلى * كه فيضى بيابد به هر منزلى

هوسناك ديدم من اهل بلاد * از ان مىنبينند روى رشاد « 9 »

3770 ز فيّاض مشفق گريزان شوند * نترسند ناگه كه شيطان شوند

من از حسرت و درد اين غايبان * چو نى راز گويم ولى بىزبان

درين حال اى دل شكايت رواست * حكايت نيارم « 10 » كنايت رواست

كه در پرده بهتر « 11 » غم جانگداز * كه در عشق نبود شكايات و ناز

جمالى بيفزاى شفقت كه يار * چو مى تلخ گشته زهى زهر مار

3775 من ار شرح هجر و جدايى كنم * همه فكر راه و تباهى كنم


( 1 ) . س : گرش سر . ( 2 ) . ل ، ن ، ج ، س ، مصراع دوم : [ كه افغان مى هست بىشك ز مى ] . ( 3 ) . س : زنى . ( 4 ) . م : مزن نى مياور تو جوشن ؛ ل ، س : بكوش . ( 5 ) . ل : چون مى دمى نى . ( 6 ) . ل ، مصراع اول : [ چو بىمى نناليد زارزار ] . ( 7 ) . ل : كه نگرفت . ( 8 ) . س : بىنى . ( 9 ) . ن : اهل رشاد . ( 10 ) . ن : حكايت نگويم . ( 11 ) . س : در پرده خوش‌تر .