شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٩٠

برانگيختن نفس بجانب عبادت و توجيه دل به قبلهء سعادت

آرزو كردن عدم از غايت محنت و الم

آرزو كردن عدم از غايت محنت و الم

ليت أمّى لم تلدنى ليتنى كنت صبيّا * ليتنى كنت حشيشا أكلتنى البهم نيّا

حشيش : گياه خشك . و البهم : صغار الغنم . و نىّ « 1 » : خام .

مىفرمايد : كاج مادر من نزادى مرا ! كاج من بودمى كودك ! كاج من بودمى گياه خشك كه بخوردى « 2 » مرا گوسفند خرد خام ! س :

از چرخ روا نشد مرادى ما را * وز دهر نمىشود گشادى ما را

اى كاج كه آسمان نكردى پدرى * تا مادر ايّام نزادى ما را

شكايت از روزگار كه مظهر شور و شرست و هر روز كه مىآيد از روز سابق بدترست « 3 »

شكايت از روزگار كه مظهر شور و شرست و هر روز كه مىآيد از روز سابق بدترست « 3 »

عجبا للزّمان فى حالتيه * و بلاء دفعت منه إليه

ربّ يوم بكيت منه فلمّا * صرت فى غيره بكيت عليه

عجبا منادى . و الدّفع إذا عدّى بإلى ، اقتضى معنى الإنالة ، نحو قوله تعالى : فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ « 4 » .

مىفرمايد : اى عجبى مر زمان را در دو حال خفض و رفع او ، و بلائى كه افكنده شدم از زمان به آن بلا . بسيار روزى گريستم از آن ، پس چون گشتم در غير آن ، گريستم بران . س :

در ملك جهان منفعت و سودى نيست * آسايش نفس هيچ موجودى نيست

هر روز ز روز پيشتر تيره‌ترست * وز دهر اميد خير و بهبودى نيست

برانگيختن نفس بجانب عبادت و توجيه دل به قبلهء سعادت

برانگيختن نفس بجانب عبادت و توجيه دل به قبلهء سعادت

يا نفس قومى فقد قام الورى * إن ينم النّاس فذو العرش يرى


( 1 ) . CG : النّى . ( 2 ) . A : نخوردى ، DE : بخردى . ( 3 ) . C : بترست . ( 4 ) . النّساء : 6 . - - مفردات : 316 .