شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٩٠
برانگيختن نفس بجانب عبادت و توجيه دل به قبلهء سعادت
آرزو كردن عدم از غايت محنت و الم
آرزو كردن عدم از غايت محنت و الم
ليت أمّى لم تلدنى ليتنى كنت صبيّا * ليتنى كنت حشيشا أكلتنى البهم نيّا
حشيش : گياه خشك . و البهم : صغار الغنم . و نىّ « 1 » : خام .
مىفرمايد : كاج مادر من نزادى مرا ! كاج من بودمى كودك ! كاج من بودمى گياه خشك كه بخوردى « 2 » مرا گوسفند خرد خام ! س :
از چرخ روا نشد مرادى ما را * وز دهر نمىشود گشادى ما را
اى كاج كه آسمان نكردى پدرى * تا مادر ايّام نزادى ما را
شكايت از روزگار كه مظهر شور و شرست و هر روز كه مىآيد از روز سابق بدترست « 3 »
شكايت از روزگار كه مظهر شور و شرست و هر روز كه مىآيد از روز سابق بدترست « 3 »
عجبا للزّمان فى حالتيه * و بلاء دفعت منه إليه
ربّ يوم بكيت منه فلمّا * صرت فى غيره بكيت عليه
عجبا منادى . و الدّفع إذا عدّى بإلى ، اقتضى معنى الإنالة ، نحو قوله تعالى : فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوالَهُمْ « 4 » .
مىفرمايد : اى عجبى مر زمان را در دو حال خفض و رفع او ، و بلائى كه افكنده شدم از زمان به آن بلا . بسيار روزى گريستم از آن ، پس چون گشتم در غير آن ، گريستم بران . س :
در ملك جهان منفعت و سودى نيست * آسايش نفس هيچ موجودى نيست
هر روز ز روز پيشتر تيرهترست * وز دهر اميد خير و بهبودى نيست
برانگيختن نفس بجانب عبادت و توجيه دل به قبلهء سعادت
برانگيختن نفس بجانب عبادت و توجيه دل به قبلهء سعادت
يا نفس قومى فقد قام الورى * إن ينم النّاس فذو العرش يرى
( 1 ) . CG : النّى . ( 2 ) . A : نخوردى ، DE : بخردى . ( 3 ) . C : بترست . ( 4 ) . النّساء : 6 . - - مفردات : 316 .