شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى )
- المؤلف: مير حسين بن معين الدين ميبدى يزدى
- الوفاة: 911
- القسم: دواوين الشعر
- الناشر: مركز نشر ميراث مكتوب - تهران
فهرس الكتاب
- [ مقدمه ناشر ]
- فهرست مطالب
- مقدّمهء مصحّحان
- 1 . ميبدى
- 2 . پدر او
- 3 . تحصيل او
- 4 . مذهب او
- 5 . علم و فضل او
- 6 . شعر او
- 7 . مرگ او
- 8 . آثار او
- 1 . شرح الهداية فى الحكمة :
- 2 . مرضىّ الرّضى فى شرح الكافية :
- 3 . شرح الشّمسيّة فى المنطق :
- 4 . شرح حكمة العين :
- 5 . شرح آداب البحث :
- 6 . شرح حورائيّه :
- 7 . حاشيهء شرح طوالع الأنوار :
- 8 . حاشيهء تحرير اقليدس :
- 9 . حاشيهء تحرير مجسطى :
- 10 . حاشية شرح الملخّص فى الهيئة :
- 11 . شرح خبر كميل :
- 12 . شرح خبر قد صعدنا ذوى الحقائق :
- 13 . جام گيتىنما :
- 14 . منشآت :
- 15 . رسالة فى رؤية شبح الشّىء فى الماء ، المشهور برسالة الظّلّ :
- 16 . ديوان اشعار فارسى :
- 17 . رساله در فنّ معمّا :
- 18 . شرح گلشن راز :
- 19 . شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين على بن ابى طالب ، عليه السّلام :
- 9 . نسخههاى مورد استفاده در تصحيح اين كتاب
- 10 . چگونگى تصحيح
- فهرست رموز
- ديباجه
- فواتح سبعه
- فاتحهء اولى « 1 » در بيان راه راست كه مسلوك اصفياست
- فاتحهء ثانيه در ذات خدا ، تقدّس و تعالى
- فاتحهء ثالثه در اسما و صفات
- فاتحهء رابعه در انسان كبير
- فاتحهء خامسه در انسان صغير كه انسان العين انسان كبيرست
- فاتحهء سادسه در نبوّت و ولايت
- فاتحهء سابعه در فضائل و احوال مرتضى بر وفق حديث و قرآن قديم
- حرف الألف
- نفى نسب طينى و اثبات حسب « 1 » دينى
- نكته
- نكته
- نكته
- تحذير از مجالست جاهلان و تنفير از مؤانست غافلان
- شكايت روزگار غدّار و حكايت دوستان بىاعتبار
- نكته
- نكته
- نكته
- نكته
- شكوه از زنان بىوفا كه نه صدق دارند و نه صفا
- نكته
- امر به جستن روزى به اميد فتح و فيروزى
- نكته
- منع مبالغت « 5 » در جمع مال و « 6 » شكايت از دهر پريشانحال
- حصر موت در مشقّت دنيا كه محلّ عناست و منزل بلا
- امر بطلاق دنيا كه عروسى است نازيبا
- اشارت به ندامت اخروى در محبّت اسباب دنيوى
- امر باجتناب ازين جهان خراب
- اظهار يد عليا در تحمّل شدايد دنيا « 2 »
- بيان اختيار ايّام اسبوع به طرزى مقبول مطبوع
- باسم الإله و به بدينا « 5 »
- دعا و مناجات با قاضى حاجات
- نكته « 3 »
- مرثيّهء حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم
- حكايت
- حكايت « 6 »
- حكايت « 13 »
- حكايت « 9 »
- حكايت
- بيان شجاعت خود در بدر و مدح صحابهء عالىقدر
- حرف الباء
- نصيحت قرّة العين امام حسين ، عليه السّلام من اللّه العلّام « 1 »
- نصيحت امام حسين ، عليه السّلام و تنبيه او بر شهادت خود و اولاد كرام
- حكايت « 1 »
- حكايت « 5 »
- نصيحت سيّد البريّه امام حسن « 6 » ، عليه التّحيّة
- نصيحت امير المؤمنين حسن أثابه اللّه بمقاساة المحن
- نهى از اضطراب در وقت « 1 » فتنه و انقلاب
- اظهار اصطبار بر سختى روزگار
- نكته
- بيان آنكه فرح لازم ترح است و يسر تابع عسر
- نهى از عجز و فروتنى پيش مردم دنى
- اظهار صبر بر حوادث زمان براى دفع شماتت دشمنان
- امر بسخا و كرم با جميع طوايف و « 1 » امم
- بيان آنكه كار مردم بر رياست « 5 » نه بر عقل كامل و طبع راست
- شكايت از احتياج و افتقار كه سبب ضعف است و انكسار
- اظهار استحقاق و حرمان و ايمان بتقدير رحمن
- ستايش دانش و خرد كه سبب نجاتست و سعادت ابد
- مدح علم و ادب و حمد عقل و حسب
- امر به تحصيل آداب و منع از تفاخر بانساب
- نفى عوارض جسمانى و اثبات فضائل نفسانى
- تحسين سكوت و ستايش صموت
- تنبيه بر ترك جواب اراذل و ارشاد بتعظيم ارباب فضائل
- اظهار آثار حلم از كمال كياست و علم
- امر بستر عيوب و عفو ذنوب
- شكوه از منافقان زمان كه دوستى ايشان منحصرست در زبان
- شكايت از وجدان اعدا و فقدان احبّا
- دعاى حضرت حقّ و ثناى فيّاض مطلق
- تضرّع و مناجات با حضرت رفيع الدّرجات
- منع مداومت در منادمت و نفى مواظبت در مصاحبت
- بيان وجه مختار در ترتيب چيدن اظفار
- نكته
- تقريب نفوس بموت « 7 » و تقرير طباع بر فوت
- تبيين مصائب زمان و تعيين نوايب جهان
- ارشاد ارباب صلاح باسباب فلاح
- نكته
- بيان زوال جاه و مال و نفى حرص ندامتمآل
- توبيخ بر متابعت نفس و هوا و نهى از طمع دوام و بقا
- شكايت از پيرى و بياض مو باحسن بيان و تنبيه بر معايب دنيا و اهل آن
- تشنيع از تفرقهء ايّام و شهور و شكايت از حادثهء اعوام و دهور
- تأسّف بر ايّام جوانى و دوستان جانى
- اظهار ملال از مصائب ايّام در وقت وفات فاطمه ، عليها السّلام
- اظهار محبّت فاطمهء زهرا هنگام رحلت او از دنيا
- خطاب به فاطمه بعد از وفات او و تذكار وفادارى و ثبات او
- جواب از زبان زهرا رضى اللّه تعالى « 4 » عنها
- مرثيّه در وقت زيارت خاتم صلّى اللّه عليه « 8 » و سلّم
- تعيير خيرهء تيره وليد بن مغيره
- خطاب به ابو لهب و تعيير او به ترك ادب
- حكايت « 1 »
- خطاب به « 12 » وليد پليد بىقدر در وقت قتل او به غزاى بدر
- حكايت « 2 »
- رجز ابى سعيد بن ابى طلحه كه از بخت آشفته در مبارزت روز احد گفته
- جواب او باحسن عبارات و ابين اشارات
- خطاب به احزاب كه قيام نمودند به محاصرهء مدينه و حكايت قتل عمرو بن عبد الودّ بقهر و كينه
- حكايت
- حكايت « 4 »
- مفاخرت بعلم سعادت پيكر شفيع « 6 » محشر در غزاى خيبر
- حكايت « 1 »
- رجز مرحب بن شاس در خيبر و مفاخرت به حشمت و لشكر
- حكايت « 14 »
- جواب او به افصح عبارات و املح استعارات « 6 »
- خطاب فصاحتبيان به ياسر و خيبريان
- خطاب به ابو البليت عنتر بن صامت مرادى و عساكر خيبر كه موسوم شدند « 1 » به نامرادى
- خطاب به ربيع بن ابى الحقيق خيبرى و اظهار كمال شجاعت و دلاورى
- حكايت
- خطاب بجماهير « 8 » خيبرى و اظهار شجاعت و سرورى
- رجز مرّة بن مروان دارمى در روز خيبر و مفاخرت بعلوّ نسب « 4 » با حيدر
- جواب او بوجهى لايق و طرزى فايق
- خطاب به معاوية بن ابى سفيان و تعيير او در صفّين ببغى و طغيان
- حكايت
- تعريض به معاوية بن ابى سفيان در وقت مخالفت و عصيان
- حكايت
- خطاب ظفرمآب به حريث ، مولاى معاويه در وقت كشتن او به صفّين و فرستادن او به هاويه
- حكايت
- جواب يكى از اعداى دين در حرب صفّين « 5 »
- خطاب « 1 » به حريث بن صباح در حرب صفّين و اظهار فضائل خويش بحسب دنيا و دين
- فتح « 4 »
- خطاب تهديدمآب به معاويه و جنود در ليلة الهرير كه آتش حرب افروخته بود
- حكايت
- مدح اصحاب ظفرآئين در حرب صفّين
- ستايش عساكر « 1 » نصرتمآثر
- مدح قبيلهاى چند از عرب به شجاعت و اصالت و ادب
- حكايت
- خطاب بامير المؤمنين عثمان عليه التّحيّة و الرّضوان « 4 »
- حرف التّاء
- تنبيه بر زوال و فناى « 1 » جهان و تشبيه دنيا به مارى « 2 » زهرفشان
- وصف دنيا بعدم ثبوت و تشبيه او به خانهء عنكبوت
- بيان تغيّر احوال زمان و تبدّل اطوار جهان
- ترهيب نفس از دنيا و ترغيب او بعقبى
- ارشاد به قناعت و ترك و تذكار لوازم مرگ
- تنبيه بر قناعت به قوت يكروزه و فراغت از طلب و دريوزه
- تحريض « 2 » بر نفى حرص شقاوت اثر و قناعت به لقمهء مقرّر از خوان قدر
- ارشاد به مخالفت نفس كه عاصى است بالذّات و تكليف او به ترك تكلّف و لذّات « 1 »
- نفى نظرى كه باعث باشد بر شهوت خواه در حضور مردم و خواه در خلوت
- تسكين دلهاى پراندوه و هدايت بصبر كوه شكوه « 1 »
- ترجيح خاموشى و كم گفتن بر گوهر معنى بالماس سخن سفتن
- تفضيل مردهاى كه اثر فضل او موجودست بر زندهاى كه نفع او مفقودست
- مرثيّهء حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم « 2 »
- استجازهء محاربه از سيّد عالم صلّى اللّه عليه و سلّم
- تهديد دشمنى كه جرأت نموده و متوجّه بحرب آن حضرت بوده
- خطاب باصحاب سعادت انتساب در صفّين و نصيحت ايشان بوقار و تمكين
- حرف الجيم
- بيان آنكه فرج « 1 » لازم اندوه است و فرح تابع مكروه
- بيان احتياج مردم اهل در بعضى اوقات بجهل
- خطاب به فاطمهء زهراء « 1 » ، جزاها اللّه خير الجزاء در وقت توجّه به محاربه و غزاء
- فتح « 1 »
- حرف الحاء
- شكوه از دوستان منافق و ياران غير موافق
- تبيين آئين مخالطت و تعيين طريق مباسطت
- ستايش رفق بر وجه صلاح كه مؤدّيست بنجاح و فلاح
- نهى از اظهار اسرار و تحذير از شرّ اشرار
- امر بگوهر عبادت سفتن و نفى بيهوده گفتن
- شرح مقاتلهء ليلة الهرير در صفّين و وصف مقابله و مقاتلهء اعداى دين
- حرف الخاء
- تحسين كدخدائى و فراغت باحسن وجوه « 1 » بلاغت
- حرف الدّال
- نصيحت امير المؤمنين « 1 » حسن جزاه اللّه بتسكين الفتن
- تهييج نفس ناطقه به تحصيل فضائل فايقه
- ارشاد بتوقّف اكتساب معالى بر مشقّت ايّام و سهر ليالى
- ترجيح مشقّت سفر بر آسايش حضر
- بيان توقّف جميع امور بر امر غفور شكور
- بيان آنكه امور بر وفق تقدير رحمن است نه بر نهج تدبير انسان
- مذمّت جمعى كه به صورت مردمند و به حقيقت حيوانات بىدمند
- تنبيه بر مفارقت و جدائى از ياران منافق و ريائى « 5 »
- تفصيل لوازم محبّت و تبيين مراسم مودّت
- بيان آنكه محبّت دشمن هركس عداوت اوست و صداقت دوست هركس صداقت اوست
- اظهار تمكّن در مودّت و صفا و اثبات ثبات در محبّت و وفا
- آرزوى رفيق جانى و شفيق « 5 » روحانى
- ترغيب نفس به قناعت كه مشتمل است بر عين طاعت
- تنبيه بر غم درويشان خوردن و تسكين دلهاى پريشان كردن
- خطاب به دنيادارى كه در دار دنيا طمع خلود داشته و تخم خيال محال در باغ دماغ كاشته
- ارشاد بابن الوقت بودن و ابواب حال بر وى دل گشودن
- بيان يكسان شدن خلايق بعد از موت و خوار گشتن انسان بعد از فوت
- تنبيه بر فناى عالم و زوال بنىآدم
- اظهار انديشهء مرگ كردن و لوازم حيات ترك كردن
- تمنّى معاودت « 2 » شباب سعادتقباب
- تعيير جمعى كه آرزوى مرگ آن حضرت داشتهاند و هستى موهوم خود را ابدى پنداشتهاند
- بيان احاطهء مرگ اندوه اساس به هر كه ولادت يافت از افراد ناس
- مرثيهء پدر موافقت شعار و مذمّت قريش مخالفت دثار
- حكايت
- مرثيّهء سيّدهء فخمى ، شريفهء عظمى « 5 » فاطمهء زهرا در وقت حمّى
- خطاب به « 4 » فاطمه براى اطعام اسيرى غم فرسوده كه يكى از اسباب نزول هل أتى بوده
- پاسخ دادن فاطمه مرتضى را ، عليهما السّلام و مدح او بانعام و اكرام
- حكايت
- ارتجاز مبنى بر صبر و سكينه در وقت بناى مسجد مدينه
- حكايت
- عرض ايمان و اسلام بر حضرت سيّد انام عليه الصّلاة و السّلام « 6 »
- رجز « 1 » كه بعد از قتل نذير « 2 » بن طلحه در احد گفته و گوهر مقصود « 3 » بالماس فصاحت سفته
- منع شماتت هند ، زن ابى سفيان در قتل حمزه و شهداى احد ، عليهم الرّضوان
- حكايت
- حكايت
- حكايت
- حكايت حوادث كه در غزاى احد رو « 4 » نموده و ابواب عبرت « 5 » بر روى اهل خبرت گشوده
- حكايت
- حكايت
- حكايت
- حكايت
- تمهيد معذرت در قتل خويشان و تشييد مصلحت در زجر ايشان
- حكايت شكست يافتن قريش در غزاى خندق و مغلوب شدن باطل و غالب گشتن حق
- خطاب به سيّد بن سلمهء مخزومى كه موسوم بود به داغ كفر و محرومى
- مفاخرت به قرابت اشرف « 6 » اولاد آدم صلّى اللّه عليه و سلّم
- حكايت
- حكايت « 7 »
- شكايت از باغيان در وقتى كه در « 1 » نزديك بصره نزول فرموده و متوجّه حرب طلحه و زبير و عايشه بوده « 2 »
- خطاب به پسر خود ، محمّد بن حنفيّه در حرب جمل « 6 » كه مشتمل است بر اسرار خفيّه
- حكايت
- تعريض به عبد الرّحمن بن ملجم مرادى و اشعار بتسليم و نامرادى
- حكايت
- نكته « 6 »
- توبيخ ابن ملجم به عبارت ابلغ و اشارت به وعدهء « 1 » قطام بنت اصبغ
- رجز كه « 5 » در راه مسجد بنظم آن كوشيده صبحى كه از جام سعادت شهد شهادت نوشيده
- حرف الذّال
- ارشاد بتحمّل اندوه و صبر بر مكروه
- حرف الرّاء
- ابتهال و مناجات بقاضى حاجات « 1 »
- بيان جامعيّت حقيقت « 4 » انسانى و احتواى او بر فضائل جسمانى و نفسانى
- تحسين علم هدايتشعار و تقبيح جهل غوايتدثار
- اظهار صفاى طبع وقّاد و جلاى ذهن نقّاد
- تنبيه بر قباحت جهالت كه مستلزم فسادست و ضلالت
- مذمّت بعضى مردم كه بمعنى بهايمند و در باديهء ضلالت حيران و هايمند
- تحسين تحصيل ادب و زيركى « 1 » در صغر سنّ و اوّل « 2 » كودكى
- بيان آنكه شربت مراد بكام كشيدن موقوف است بر زهر محنت و مشقّت چشيدن
- خطاب به اشعث بن قيس در صفّين و ارشاد او بصبر و تمكين
- امر بصبر و تحمّل و ارشاد بتفويض و توكّل
- بيان اطوار سراى سپنج كه رنج او با راحت است و راحت او با رنج
- بيان احوال دنيا كه صفاى او گرد كدورت انگيخته و شهد او با زهر قاتل آميخته
- اميدوار ساختن فقيران شكسته و درويشان « 1 » دلخسته
- بيان تبدّل و تغيّر اين سراى غرور خواه در محنت و اندوه و خواه در فرح و سرور
- اظهار صبر در زمان عسر و شكر در اوان « 4 » يسر
- ستايش نفس مطمئنّه به استغنا و ارشاد او بصبر و استعلا
- تنبيه بر تمكّن در مقام رضا و ايمان به احكام قضا
- بيان آنكه موت بتقدير خداست و گريختن ازو « 1 » محض خطاست
- تمهيد عذر از قبل اهل تقصير و بناى آن بر قواعد قضا و تقدير
- بيان آنكه سعادت و شقاوت مردم بتقدير خداست و بنياد كارخانهء آفرينش بر امر قضاست
- تعيير شخصى « 1 » كه از كسوت استعداد عارى بوده و بحسن طالع قصب سبق از اقران ربوده
- بيان اختلاف روزگار و تقلّب ليل و نهار
- تنبيه بر فناى دنيا كه بهشت غافلانست و منع دشمنان از شماتت كه خوى جاهلانست
- نكوهش دنيا كه هم اقبال او مذموم است و هم ادبار او مشئوم
- خطاب به دنيا كه توجّه به او شقاوت ابديست و ميوهء درخت او تلخى ضرر و بديست
- قطع رشتهء امل بمقراض تذكار اجل
- منع اعتماد بر مساعدت روزگار و تخويف از قضاى حضرت قهّار « 2 »
- منع جمعى كه نكوهش زمان ورد زبان ايشانست و مذمّت كسى كه بمعنى شيطان و به صورت انسانست
- تقسيم ماهيت جامعهء انسان كه مظهر اسائتست و مصدر احسان
- تبيين اصناف بشر كه خير او آميخته است بشرّ
- ترجيح غنى كه مورث سرور و ابتهاج است بر فقر كه محدث فتور و احتياج است
- بيان آنكه غنى واسطهء عزّت و افتخارست و فقر رابطهء ذلّت و انكسار
- تنبيه بر آنكه درويشى با خوارى آميخته و خاك مذلّت بر مساكن فقرا بيخته
- تفضيل فقر كه مقصد اهل كمال است بر غنى كه مؤدّى به نقص و زوال است
- تنفير طباع از هر مزه كه نهايت آن عارست و بزه
- شمردن انواع و اصناف عار و تعريض به « 1 » بعضى از دشمنان وحشتشعار
- تأسّف بر فوت ائمّهء دين و شكايت از افساد « 4 » مفسدين
- اظهار رسيدن اندوه بكمال و بيان انتهاى هر ممكن بزوال
- ستايش كسى كه در مقام صبر ثابتقدم بوده و تشبيه خلق كريم او بمسك سوده
- تبيين يمن انبساط و تحسين حسن اختلاط
- حكايت « 3 »
- ترغيب به تحصيل دوستان حقيقتآثار و بيان آنكه هزار دوست كم است « 10 » و يك دشمن بسيار
- خطاب بشخصى كه از حليهء خير عاطل بوده و در كسوت شرّ و باطل مىنموده
- خطاب به يكى از ازواج كه زبان به ملامت آن حضرت گشاده و قدم در باديهء انقطاع و هجران نهاده
- تقرير سيمرغ جان از عين طاعت در ذروهء قاف قناعت
- ارشاد نفس لوّامه بكسب حلال كه مؤدّى بعلوّ مرتبه است در حال و مآل
- ترغيب نفس به پرهيزكارى كه منتهى است برضاى بارى
- اظهار ترحّم بر طفلان پدرمرده كه از سهام حوادث مجروحند و آزرده
- تخويف نفس از شيب و توجيه « 5 » او بعالم غيب
- مرثيّهء حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و سلّم
- بيان آنكه تعزيت « 7 » نه دافع مرارت فراق است و نه مانع حرارت اشتياق
- حكايت هجرت مصطفى از مكّه به مدينه و خسبيدن ناظم بر جامه خواب « 5 » او بوقار و سكينه
- حكايت
- حكايت « 3 »
- خطاب به اسامة بن زيد اعور و قتل او در احد بتوفيق خداى اكبر
- جواب اسامة بن زيد و اظهار شجاعت از روى كيد
- خطاب به مرحب بن شاس و تهديد او بحرب شجاعتاساس
- جواب مرحب بن شاس و دم زدن از شجاعت و باس
- خطاب ظفرمآب به مرحب خيبرى و جواب جواب « 7 » او باظهار دلاورى
- حكايت
- رجز ياسر خيبرى و دعوى « 2 » شجاعت و سرورى
- جواب رجز ياسر و زجر او بتوفيق قادر
- جواب رجز ياسر و تهديد او بتيغ قاهر
- رجز ابو البليت عنتر در غزاى خيبر
- جواب رجز عنتر بالهام خداى اكبر
- حكايت سوزانيدن جمعى كه به الوهيّت او مقرّ و مصرّ بودند و با وجود تهديد شديد توبت و انابت نمىنمودند
- حكايت « 9 »
- مدح اهل البيت سيّد عالم صلّى اللّه عليه و على آله « 1 » و سلّم
- بازنمودن شجاعت و قوّت و آشكارا كردن فتوّت و مروّت
- بيان اغماض از قبايح اعمال اقران و اعراض از فضائح اقوال « 11 » ايشان
- شكايت از جمعى قرشى « 3 » كه به سعادت « 4 » بيعت ناظم رسيدهاند پس تيغ خلاف از غلاف ادبار كشيدهاند
- حكايت
- اظهار كمال اندوه و ملال از قتل طلحه و زبير سعادتمآل
- شكوه از بودن خلافت او در ايّام « 1 » فتنه و بلا و وقوع امامت او در روزگار محنت و عنا
- خطاب به عمرو بن عاص در حرب صفّين و تعيير او به مساهله در باب دين
- نكته « 1 »
- حكايت « 1 »
- اظهار ملال از كشتن احمر ، غلام عثمان بقصاص غلام خود كه مسمّى بود « 9 » به كيسان
- حكايت
- خطاب سعادتمآب باصحاب صاحب تمكين در حرب صفّين براى تقويت دين
- جستن معاويه براى مبارزت در حرب صفّين و شمردن فضائل خويش « 4 » بحسب دنيا و دين
- حكايت
- شكوه از حيلت عمرو بن عاص با ابو موسى اشعرى در باب تحكيم و لعب انگشترى
- حكايت
- حرف الزّاء
- اقامهء بيّنه و برهان بر فناى افراد انسان
- مبارز « 4 » جستن عمرو بن عبد الودّ در روز خندق و دليرى نمودن آن جاهل احمق
- جواب عمرو بن عبد الودّ باحسن عبارات و ابين اشارات
- حكايت
- حرف السّين
- نصيحت امام همام و سيّد انام امير المؤمنين حسن « 1 » ، عليه السّلام
- نهى از اعتراض بر قضاى خالق و امر به مساهله با جميع خلايق
- شكايت از قحط رجال و تنبيه نفس بر فنا و زوال
- تقريب « 4 » نفس بموت كه لازم حياتست و ترغيب او به طهارت كه موجب نجاتست
- عرض سلام بر اهل قبور پريشان و تذكار آثار و اطوار ايشان
- مفاخرت به شجاعت خويش در بدر و مباهات به ملازمت رسول عالىقدر
- مفاخرت بهآنكه ريحان او شمشير و خنجرست و شراب او خون و ساغر او كاسهء سرست
- خطاب شجاعتمآب بسالتدثار به طلحة بن ابى طلحه « 3 » در احد وحشتآثار
- تخويف اسامة بن زيد « 1 » اعور و تهديد او در احد بتيغ ظفرپيكر
- حكايت زندان كه در بصره ساخته و بناى آن به احكام افراخته
- حرف الصّاد
- ترغيب به جستن « 1 » كنج عافيت كه مؤدّيست به سلامت عاقبت
- پيام به عمرو بن عاص در صفّين و تخويف او از شيران معركهء دين
- جواب عمرو بن عاص و انحراف او از جادّهء اخلاص
- حرف الضّاد
- ترغيب بانفاق مال نفيس خواه بر شريف و خواه بر خسيس
- بيان آنكه حصول مقاصد موقوف به قضاست و چشم داشتن آن « 2 » بىقضا عين خطاست « 3 »
- تعيير مخالفان و مدّعيان بانكار حسّ « 7 » و عيان
- پيام معاوية بن ابى سفيان به مرتضى ، عليه « 3 » التّحيّة و الرّضوان
- پاسخ دادن حضرت مرتضى و تهديد معاويه بتيغ منتضى
- تهييج عمرو بن عاص معاويه را بحرب على و انگيختن غبار فتنه به قضاى ازلى
- خطاب معاويه به عمرو بن « 5 » عاص و اجتناب از حرب و ميل بخلاص
- حرف الطّاء بيان توجّه خويش به اوساط و اجتناب از تفريط و افراط
- تنبيه بر رضا « 1 » و ايمان به قضا و نهى از اقامت در مقام تعب و عنا
- حرف الظّاء
- ترجيح خواب مردم پريشان بر بيدارى و آگاهى ايشان
- حرف العين
- منع از احسان با اراذل و ترغيب به رعايت افاضل
- ارشاد بحلم و اعراض از اهل شقاوت و هدايت باعتدال در محبّت و عداوت
- تبيين مراسم اخوّت و تعيين لوازم فتوّت
- هدايت بلوازم و مراسم « 1 » احسان كه اشرف اخلاق است در انسان
- تشنيع بر اهل زمان خود به ترك وفا و ارشاد بصبر كه منتج صدق است و موجب صفا
- تنبيه بر آنكه دفع دشمن در وقت ظفر علامت بخت سعيدست و اعتماد بر جانب او از صوب صواب بعيدست
- نهى از جزع در نوايب و امر بصبر در مصائب
- نهى از حرص و هوا و ترغيب به قناعت و رضا
- بيان انتهاى هر جمعيّتى به پريشانى و شكايت از روزگار به بىسامانى « 2 »
- نفى توغّل در هوا و هوس و تنبيه بر فوت و موت همه كس
- ترغيب بجوع كه اهل دل را ضرورتست و تنفير از گناهان صغيره كه واسطهء كدورتست
- اعتراف به كثرت گناه و اعتماد بر فضل إله
- سپاس سعادتاساس عبادت لباس
- تضرّع و مناجات با قاضى حاجات « 4 »
- مصالح منطوى بر فوائد و نصايح محتوى بر فرائد « 1 »
- خطاب ابو طالب به مرتضى و ارشاد او بتأييد مصطفى
- حكايت
- پاسخ دادن حيدر و پذيرفتن نصيحت پدر
- حكايت « 3 »
- خطاب عمرو بن معديكرب به علىّ بن ابى طالب « 5 »
- حكايت
- پاسخ مرتضى به افصح عبارات و املح استعارات
- حكايت قتل اغشم بتيغ خونفشان و بيان سموّ مرتبه و علوّ شان
- بيان تسلّط خويش « 5 » بر اعداى دين و اظهار قدرت بر دفع مفسدين
- اظهار ملالت و اندوه از فوت دوستان صاحبشكوه
- حرف الغين
- بيان آنكه اشتغال به دنيا بىحاصل است « 1 » و توجّه به او در نظر اهل حقّ باطل است « 2 »
- حرف الفاء
- اميدوار ساختن گناهكاران و ترسانيدن اميدواران
- اميدوار ساختن ارباب مناهى بفضل و رحمت الهى
- توقيف شرف انسان بر فضل و عفو و احسان
- منع از بخل كه لازم خساست است و ارشاد بجود كه مستلزم رياست است « 1 »
- دم زدن از مقام تفويض و رضا و سپردن عنان ارادت بدست قضا
- بيان اضطرار « 3 » خلايق و تفويض اختيار به خالق
- ستايش موت كه روح را از قيد بدن مىرهاند و به ذروهء آسمان قدس مىرساند