شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٧٦

ارشاد بتحمّل و شكيبائى و هدايت بطريق دانائى

حكايت

حكايت

ابن اعثم گويد : اين دو بيت نظم عبد اللّه بن بديل « 1 » ورقاء خزاعى است كه در روز قتل خويش گفته و معاويه در شأن او گفت : « للّه درّه و درّ أبيه ، أما و اللّه لو استطاعت نساء خزاعة أن تقاتلنا « 2 » فضلا عن رجالها ، لفعلت . » « 3 »

ارشاد بتحمّل و شكيبائى و هدايت بطريق دانائى

ارشاد بتحمّل و شكيبائى و هدايت بطريق دانائى

كن للمكاره بالعزاء مقطّعا * فلقلّ يوم لا ترى ما تكره

فلربّما استتر الفتى فتنافست * فيه العيون و إنّه لمموّه

و لربّما اختزن الكريم لسانه * حذر الجواب و إنّه لمفوّه

و لربّما ابتسم الوقور من الأذى * و فؤاده من حرّه يتأوّه

تقطيع : پاره‌پاره كردن . و استتار : در پرده شدن . و تنافس : رغبت نمودن . و تمويه : تلبيس كردن . و اختزان : چيزى از بهر خويش در خزانه نگاه داشتن « 4 » . و تفويه : زبان‌آور گردانيدن « 5 » .

و الابتسام : دون الضّحك . و وقور : آهسته .

مىفرمايد : باش مر ناخوشيها را بصبر پاره‌كننده ، پس هرآينه اندك باشد روزى كه نبينى آنچه دشوار دارى . پس هرآينه بسيار در پرده شود جوانمرد ، پس رغبت كند درو چشمها و به درستى كه او هرآينه رواندوده « 6 » باشد . و هرآينه بسيار نگاه دارد بزرگوار زبان خود را از ترس جواب ، و به درستى كه او هرآينه زبان‌آور گردانيده باشد . و هرآينه بسيار تبسّم كند مرد آهسته از رنج ، و دل او از گرمى آن ناله كند « 7 » . س :

هرچند كه من بادهء غم مىنوشم * وز آتش غصّه هر نفس مىجوشم

چون وهم كنم كه دشمنان شاد شوند * از اهل زمانه حال خود مىپوشم


( 1 ) . E : + بن . ( 2 ) . C : يقاتلنا . ( 3 ) . فتوح 3 : 120 - 121 . ( 4 ) . G : در خزانه نهادن . ( 5 ) . E : زبان آوردن . ( 6 ) . A : روىاندوده . ( 7 ) . G : مىنالد .