شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤

فاتحهء اولى « 1 » در بيان راه راست كه مسلوك اصفياست

ماهى .

علم التّصوّف علم ليس يعرفه * إلّا أخو فطنة بالحقّ معروف

و ليس يعرفه من ليس يشهده * و كيف يشهد ضوء الشّمس مكفوف « 1 »

سالكان اين طريق غريق درياى يقينند و هرچه شنوند و بينند ، حقّ شنوند و حقّ بينند .

حضرت « 2 » مصطفى ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در شأن ايشان فرموده : « وا شوقاه إلى لقاء إخوانى « 3 » من بعدى . » صفحهء ادراك ايشان از حرف غير پاك ، و سر ايشان در قدم هر بىسروپا خاك باشد . آئينهء دل ايشان زنگ و بادهء توحيدشان « 4 » رنگ ندارد . ظ : « 5 »

غلام همّت آنم كه زير چرخ كبود * ز هرچه رنگ تعلّق پذيرد آزادست

طايفه‌اى باشند بس رفيع الشّأن عظيم القدر و مشاهدهء حقّ كنند ، « كما ترون « 6 » القمر فى ليلة البدر » .

س :

تا من خبر از طور تصوّف دارم * بر ماضى عمر خود تأسّف دارم

چون ترك تكلّفات رسمى كردم * صد عيش و نشاط بىتكلّف دارم

ض :

و نهج سبيلى واضح لمن اهتدى * و لكنّما الأهواء عمّت فأعمت « 7 »

شنيده باشى كه اسكندر نقّاشان خطا و چين را فرمود « 8 » كه دو ديوار متقابل « 9 » را نقش كنند « 10 » . پرده‌اى در ميان آويختند و از طرفين خيالات انگيختند . نقّاشان خطا نقوش مختلفه غريبه « 11 » مىنگاشتند « 12 » و استادان چين تصفيه و تجليه به كار مىداشتند . بعد از رفع حجاب و كشف نقاب ، آنچه نقّاشان خطا را به عرق جبين و كدح يمين حاصل شده بود ، زيباتر از آن در صفحهء استادان چين مىنمود . س :

اى دل ز طريق اهل صورت بگذر * آئينه شو و ز هر كدورت بگذر


( 1 ) . - جامع الأسرار : 196 . - مصباح الهداية : 84 . ( 2 ) . F : + محمد . ( 3 ) . E : + يكونون . ( 4 ) . G : ايشان . ( 5 ) . F : خواجه حافظ . ( 6 ) . AB : يرون . ( 7 ) . همان : 33 . ( 8 ) . A : فرموده . ( 9 ) . D : مقابل . ( 10 ) . B : كنيد . ( 11 ) . D : غريبهء مختلفه . ( 12 ) . E : نگاشتند .