شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٣٠
مذمّت اراذل به نافرمانى كه مؤدّيست بتفرقه و بىسامانى « 7 »
حكايت
حكايت
گويند معاويه به مرتضى نوشت : « يا أبا الحسن ، إن لى فضائل كثيرة . كان أبى سيّدا فى الجاهليّة و صهر رسول اللّه و أنا كاتب الوحى و خال المؤمنين . » و مرتضى اين ابيات در جواب او نوشت . و « صهر رسول اللّه » اشارتست بهآنكه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در سنهء سبع هجرى عمرو بن اميّهء ضمرى « 1 » را به حبشه پيش نجاشى فرستاد كه براى او امّ حبيبه دختر ابى سفيان « 2 » كه با شوهر خود عبد اللّه بن جحش به حبشه رفته بود « 3 » و شوهرش آنجا مرده بخواهد و در مجلس نجاشى عقد نكاح كردند و او را به مدينه آوردند و به اين اعتبار معاويه خال مؤمنين « 4 » باشد ، بدليل النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ « 5 » . و كاتب وحى ابو بكر بود و عمر و عثمان و على و زيد بن ثابت و ابىّ بن كعب و عامر بن فهيره و عبد اللّه بن ارقم زهرى و ثابت بن قيس بن شماس و خالد بن سعيد بن عاص و حنظلة بن ربيع اسيدى و معاوية بن ابى سفيان و شرحبيل « 6 » بن حسنه .
مذمّت اراذل به نافرمانى كه مؤدّيست بتفرقه و بىسامانى « 7 »
مذمّت اراذل به نافرمانى كه مؤدّيست بتفرقه و بىسامانى « 7 »
فلو أنّى أطعت عصبت قومى * إلى ركن اليمامة أو شام
و لكنّى إذا أبرمت أمرا * تخالفنى أقاويل الطّغام
عصبت الشّجرة : إذا ضممت أغصانها ، ثمّ ضربتها ليسقط ورقها ، قال الحجّاج :
« لأعصبنّكم عصب السّلم . » « 8 » و اليمامة : ناحية بين الحجاز و اليمن . و الشّام ( على فعال ) :
الشّامىّ ، كاليمان . و أقاويل : جمع أقوال . و طغام : فرومايگان .
( 1 ) . E : صخرى ، باقى نسخ : ضميرى . ( 2 ) . E : ابو . . . ( 3 ) . G : - بود . ( 4 ) . A : مؤمنان ، C : المؤمنين . ( 5 ) . الأحزاب : 6 . ( 6 ) . G : شرجيل . ( 7 ) . G : پريشانى . ( 8 ) . صحاح : 183 .