شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٢٢

خطاب مبنى بر اظهار حقّ به عمرو بن عبد الودّ در غزاى خندق

العلم : الأثر الّذى يعلم به الشّىء كعلم الطّريق و علم الجيش . « 1 » و ارتهان : بگرو استدن .

و الحين ( بالفتح ) : الهلاك . و انتقام : كينه كشيدن . و اعتصام : چنگ درزدن . و رجل قدم ( بكسر الدّال ) : أى متقدّم . و اضطرام : زبانه زدن آتش . و حمم « 2 » ( بضمّ ) : انگشت .

مىفرمايد : من علىام ، اميد داشته شده نزد علم لشكر ، به گروگيرنده مر هلاك [ را ] ، وفاكننده بعهدها . يارى مىكنم بهتر « 3 » مردم را به بزرگى و كرم ، پيغمبر راستى بخشاينده . و به حقيقت داند كه من زود شفا مىدهم سينهء او را و كينه مىكشم . پس او بدين خدا و سخن حقّ چنگ درزننده است . پس بايست ، نفرين كناد ترا خدا « 4 » ، اى بدتر پيش‌آينده . پس زود ببينى گرمى آتشى « 5 » كه زبانه زند . فروآئى « 6 » تو دران آتش ، پس فروافتى چون انگشت . س :

امروز كه آسمان بكام است مرا * خورشيد بجان و دل غلام است مرا

در حال نهد رو به هزيمت دشمن * گر فاش بگويم كه چه نام است مرا

خطاب مبنى بر اظهار حقّ به عمرو بن عبد الودّ در غزاى خندق

خطاب مبنى بر اظهار حقّ به عمرو بن عبد الودّ در غزاى خندق

يا عمرو قد لاقيت فارس بهمة * عند اللّقاء معاود الأقدام

من آل هاشم من سناء باهر * و مهذّبين متوّجين كرام

يدعو إلى دين الإله و نصره * و إلى الهدى و شرائع الإسلام

بمهنّد عضب رقيق حدّه « 7 » * ذى رونق يفرى الفقار حسام

البهمة ( بالضّمّ ) : الفارس الّذى لا يدرى من أين يؤتى من شدّة بأسه ، و يقال أيضا للجيش بهمة و منه قولهم : فلان فارس بهمة . « 8 » و المعاودة : الرّجوع إلى الأمر الأوّل ، يقال :

الشّجاع معاود . « 9 » و أقدام بفتح همزه يا كسر ، أى معاود فى الأقدام . و بهره « 10 » بهرا : أى غلب .

( 1 ) . مفردات : 581 . ( 2 ) . G : حميم . ( 3 ) . C : مهتر . ( 4 ) . A : خداى . ( 5 ) . G : آتش . ( 6 ) . G : فروآى . ( 7 ) . C : جده . ( 8 ) . صحاح : 1875 . ( 9 ) . همان : 514 . ( 10 ) . E : بهر .