شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧١٣

مباهات به قرابت نبى و مفاخرت بر مردم اجنبى

صهر : پدرزن . و العرب ( بالضّمّ ) : خلاف العجم ، و العرب و العرب واحد « 1 » ، مثل العجم و العجم . « 2 » و صنديد ( بكسر ) : مهتر . و ضخم : بزرگ . و در بعضى نسخ بجاى من الكفّار « من الإسلام » .

مىفرمايد : هرآينه به حقيقت دانند مردم كه بخش من از اسلام افزون مىآيد بر هر بخشى . و احمد پيغمبر برادر من و پدرزن من است ، برو خدا درود فرستاد ، و پسر برادر پدر من است . و به درستى كه « 3 » من كشنده‌ام مر مردم را همه بسوى اسلام ، از عرب و عجم .

و كشندهء هر مهتر سردارم و هر سركش « 4 » از كافران بزرگ . س :

از خلق جهان پايهء من پيش‌ترست * در علم و عمل مايهء من بيشترست

جاهل كه ز بخت بد بگيرد خونش * در ديدهء او خنجر من نيشترست

و فى القرآن ألزمهم ولائى * و أوجب طاعتى فرضا بعزم

كما هارون من موسى أخوه * كذاك أنا أخوه و ذاك اسمى

لذاك أقامنى لهم إماما * و أخبرهم به بغدير خمّ

فمن منكم يعادلنى بسهمى * و إسلامى و سابقتى و رحمى

إمامة : پيشوائى ؛ و إمام : پيشوا . و غدير : آبگير در دشت . و خمّ ( بضمّ ) : موضعى در ميان مكّه و مدينه به جحفه ( بتقديم جيم مضمومه ) كه ميقات اهل شام است . و معادلة : با چيزى برابر آمدن . و يقال : له سابقة فى هذا الأمر ، إذا سبق النّاس إليه . و در بعضى نسخ بجاى بعزم « برغم » « 5 » .

مىفرمايد : و در قرآن لازم گردانيد ايشان را دوستى من « 6 » و واجب كرد فرمان‌بردارى مرا فرض با دل بر كار نهادن . چنانچه هارون از موسى برادر او بود « 7 » ، همچنين من برادر اوام « 8 » و اين نام من است . براى آن بر پاى « 9 » داشت مرا براى ايشان پيشوا ، و خبر داد ايشان

( 1 ) . E : - و العرب واحد . ( 2 ) . صحاح : 179 . ( 3 ) . E : - كه . ( 4 ) . G : و هركس . ( 5 ) . B : بر عزم . ( 6 ) . C : - من . ( 7 ) . E : + و . ( 8 ) . E : اويم . ( 9 ) . G : بر پا .