شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٠٤

نفى احتياج بسؤال از اهل كرم و ارباب كمال

اى گشته بعلم و معرفت برخوردار * با كس سخن زشت نگوئى زنهار

گر دوست جفا كند وفا كن با او * وز چهرهء نفس او فروشوى غبار

بيان نفاست احسان نزد كريم و خساست آن نزد لئيم

بيان نفاست احسان نزد كريم و خساست آن نزد لئيم

أرى الإحسان عند الحرّ دينا * و عند القنّ منقصة و ذمّا

كقطر صار فى الأصداف درّا * و فى شدق الأفاعى صار سمّا

دين : يا بفتح بمعنى وام يا بكسر . و قنّ ( بكسر ) : بنده . و منقصة : عيب . و صدف الدّرّ :

غشاؤه . و شدق ( بكسر ) : گوشهء دهان . و أفعى : مار ماده .

مىفرمايد : مىبينم نيكى كردن را نزد آزاد وامى ، و نزد بنده عيبى و نكوهشى . چون باران كه گشت در صدفها مرواريد ، و در گوشهء دهان مارهاى ماده گشت زهر . س :

نيكى به كسى كن كه بود اهل كرم * با مردم بد مكن كزان يا بى غم

آن قطره كه در صدف شود گوهر پاك * چون در دهن مار كنى گردد سمّ

نفى احتياج بسؤال از اهل كرم و ارباب كمال

نفى احتياج بسؤال از اهل كرم و ارباب كمال

و إذا طلبت إلى كريم حاجة * فلقاؤه يكفيك و التّسليم

و إذا أراك مسلّما ذكر الّذى * حمّلته فكأنّه ملزوم

إلى : بمعنى عند . و حمّلته « 1 » الرّسالة : أى كلّفتها . و لزوم الشّىء للشّيء : طول مكثه معه ، يقال : لزمه يلزمه لزوما . « 2 »

مىفرمايد : چون جوئى نزد بزرگى حاجتى را ، پس ديدن او بس است ترا و سلام كردن . و چون بيند او ترا سلام‌كننده ، ياد كند آنچه تكليف كرده‌اى تو او را ، پس گويا او لازم كرده شده است . س :

( 1 ) . C : جمّلته . ( 2 ) . مفردات : 739 .