شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٦٨

حكايت قتل حيىّ بن اخطب مردود كه بزرگ قبايل يهود بود

طريق آنست كه شما جنگ نكنيد تا چند كس از اكابر ايشان بگرو بستانيد . » و بنو قريظه نصيحت قبول كردند . پس پيش ابو سفيان « 1 » رفت و گفت : « يهود پيغام به محمّد كرده‌اند كه ما از فعل خود پشيمانيم ، جمعى از اكابر قريش و غطفان بدست مىآريم كه به تو سپاريم و تو ايشان را قتل كنى و از جرم ما بگذرى و او قبول كرده « 2 » . اگر يهود گرو از شما طلبند ، هيچ‌كس مدهيد . » پس پيش غطفان رفت و همين سخن بگفت و روز شنبه ابو سفيان و غطفان عكرمة بن ابى جهل را با جمعى به بنى قريظه فرستادند كه بيائيد « 3 » تا بحرب محمّد مشغول شويم . و ايشان گفتند : « امروز شنبه است و ما درين روز هيچ كار نمىكنيم و مىترسيم كه شما ما را به محمّد بازگذاريد و برويد . مىخواهيم « 4 » كه جمعى از مردم خود بگرو بما دهيد « 5 » . » قريش و غطفان گفتند : « نعيم بن مسعود راست گفت . ما هيچ گرو نمىدهيم . اگر ميل حرب داريد ، بيائيد « 6 » . » و بنو قريظه گفتند : « نعيم بن مسعود « 7 » راست گفت و ايشان مقيّد بما نيستند . » و مخالفت در ميان كفّار پيدا شد و شب سرمائى عظيم و بادى سخت بيامد و كفّار منهزم شدند . و دو بيت آخر اشارت به اين قصّه است .

حكايت قتل حيىّ بن اخطب مردود كه بزرگ قبايل يهود بود

حكايت قتل حيىّ بن اخطب مردود كه بزرگ قبايل يهود بود

لقد كان ذا جدّ و جدّ لكفره * فقيد إلينا فى المجامع يعتل

فقلّده بالسّيف ضربة محفظ * فصار إلى قعر الجحيم يكبّل

فذاك مآب الكافرين و من يكن * مطيعا لأمر اللّه فى الخلد ينزل

عتلت الرّجل أعتله و أعتله : إذا جذبته جذبا عنيفا . و تقليد : قلاده در گردن افكندن . و إحفاظ : بخشم آوردن .

مىفرمايد : هرآينه به حقيقت بود حيىّ « 8 » بن اخطب خداوند بخت و كوشش كرد براى

( 1 ) . E : ابى . . . ( 2 ) . C : كرد . ( 3 ) . E : بيايند . ( 4 ) . E : برويد و مىخواهم . ( 5 ) . G : بدهند . ( 6 ) . G : - بيائيد . ( 7 ) . E : - بن مسعود . ( 8 ) . EG : حى .