شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٥٦

مرثيهء خديجه و ابو طالب و مدح ايشان بمحامد و مناقب

مىفرمايد : فراگيريد سه چيز را ، پس بپوشانيد آن را : دليرى شما و علم شما و مال ؛ چه به درستى كه مردم دشمنانند مر اين را ، و خشنود نمىكند ايشان را ، مگر زوال اين سه . س :

گاهى كه بود ترا شجاعت يا مال * يا علم كزان رسى به سرحدّ كمال

از چشم حسود كن نهان زانكه حسود * راضى نشود به غير نقصان و زوال

مرثيهء خديجه و ابو طالب و مدح ايشان بمحامد و مناقب

مرثيهء خديجه و ابو طالب و مدح ايشان بمحامد و مناقب

أ عينىّ جودا بارك اللّه فيكما * على هالكين لا ترى لهما مثلا

على سيّد البطحاء و ابن رئيسها * و سيّدة النّسوان أوّل من صلى

مهذّبة قد طيّب اللّه خيمها * مباركة و اللّه ساق لها الفضلاء

مصابهما أدجى لى الجوّ و الهوا * فبتّ أقاسى منهما الهمّ و الثّكلا

لقد نصرا فى اللّه دين محمّد * على من بغى « 1 » فى الدّين قد رعيا إلّا

مراد از سيّد البطحاء ابو طالب . و النّسوان : جمع امرأة من غير لفظها ؛ و مراد از سيّدة « 2 » النّسوان خديجه ، و او را شصت و پنج سال بود « 3 » و ميان موت او و موت ابى طالب « 4 » سى و پنج روز ، و هر دو در سنهء عشر از نبوّت وفات يافتند « 5 » . و تصلية : نماز كردن . و محمّد بن اسحاق گويد : اوّل كسى كه باسلام درآمد خديجه بود پس على پس زيد بن حارثه پس ابو بكر صدّيق . و تطييب : خوش‌بوى كردن . و خيم ( بكسر ) : خوى . و لام بمعنى إلى . و فى الأساس : أصابته مصيبة و مصاب « 6 » . و إدجاء : تاريك « 7 » كردن . و جوّ ( بتشديد ) و هواء ( بمدّ ) :

ميان آسمان و زمين ، و مراد از هواء يكى از عناصر اربعه كه ذكر آن در فاتحهء رابعه گذشت . و بغى : ستم كردن ( از ثانى ) . و إلّ ( بكسر ) : پيمان .

مىفرمايد : اى دو چشم من ، سخا كنيد « 8 » - بركت كناد خدا در شما ! - بر دو مرده كه

( 1 ) . C : بقى . ( 2 ) . C : سيد . ( 3 ) . C : - بود . ( 4 ) . E : ابو طالب . ( 5 ) . E : يافت . ( 6 ) . أساس البلاغة : 261 . ( 7 ) . C : باريك . ( 8 ) . B : كنند .