شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٩

اظهار كمال احسان با فقيران و زيردستان

اظهار كمال احسان با فقيران و زيردستان

اظهار كمال احسان با فقيران و زيردستان

إنّى امرؤ باللّه عزّى كلّه * ورث المكارم آخرى من أوّلى

فإذا اصطنعت صنيعة أتبعتها * بصنيعة أخرى و إن لم أسأل

و إذا يصاحبنى رفيق مرمل * آثرته بالزّاد حتّى يمتلى

و إذا دعيت لكربة فرّجتها * و إذا دعيت لغدرة لم أفعل

أتبعت القوم : إذا كانوا قد سبقوك فلحقتهم . و إرمال : بىتوشه ماندن . و امتلاء : پر شدن ، يقال : امتلأت من الطّعام و الشّراب . و تفريج : وابردن اندوه .

مىفرمايد : به درستى كه من مردىام كه به خداست « 1 » عزّت من همهء آن ، بميراث برده‌اند بزرگواريها را پدران آخر من از پدران اوّل من . پس چون كردم كارى « 2 » نيكو ، از پى درآيم آن را بكارى « 3 » نيك دگر ، و اگرچه خواسته نشوم . و چون مصاحبت كند مرا رفيقى بىتوشه ، برگزينم او را به توشه تا سير شود . و چون خوانده شوم براى اندوهى ، وابرم آن را ؛ و چون خوانده شوم براى پيمان شكستنى ، نكنم . « 4 » س :

مجموعهء آيات معارف مائيم * آگاه ز اسرار مواقف مائيم

گاهى كه سخن ز فضل و احسان گذرد * سرچشمهء الطاف و عوارف « 5 » مائيم

و إذا يصيح بى الصّريخ لحادث * وافيته مثل الشّهاب المشعل

و أعدّ جارى من عيالى إنّه * اختار من بين المنازل منزلى

و حفظته فى أهله و عياله * بتعاهد منّى و لمّا أسعل

صياح : بانگ كردن . و الصّريخ : المستغيث و المغيث ، و هو من الأضداد . و إشعال : آتش افروختن . و سعال : سرفه « 6 » كردن ( از اوّل ) ، و اينجا كنايت است از كراهت ، يقال : أغصّك « 7 »

( 1 ) . E : به خدا . ( 2 ) . E : كار . ( 3 ) . E : به كار . ( 4 ) . C : + آن را . ( 5 ) . BE : معارف ، DG : - و . ( 6 ) . G : صرفه . ( 7 ) . B : غصّك .