شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣٦

فتح

و ذقت مرارة الأشياء طرّا * فما طعم أمرّ من السّؤال

القرن من النّاس : أهل زمان واحد . و الاختيال : التّكبّر . و خطوب : جمع خطب . و هول :

ترسانيدن . و معاداة : با كسى دشمنى كردن .

مىفرمايد : آزمودم مردم را اهل زمانى بعد از « 1 » اهل زمانى ، پس نديدم مانند كبركننده بمال . و نديدم در كارهاى بزرگ سخت‌تر به ترسانيدن و دشوارتر از دشمنى كردن مردان . و چشيدم تلخى چيزها را همه ، پس نيست هيچ طعمى « 2 » تلخ‌تر از خواستن . س :

با خلق خدا كبر و عداوت تا چند * با اهل صفا جهل و غباوت تا چند

دريوزهء مال از خلايق تا كى * بدبختى و آثار شقاوت تا چند

نكوهش سؤال ندامت‌مآل

نكوهش سؤال ندامت‌مآل

لنقل الصّخر من قلل الجبال * أحبّ إلىّ من منن الرّجال

يقول النّاس لى فى الكسب عار * فقلت العار فى ذلّ السّؤال

نقل الشّىء : تحويله من موضع إلى موضع . و منن : جمع منّة .

مىفرمايد : هرآينه گردانيدن سنگ از سرهاى كوهها دوست‌داشته‌تر است به من از منّتهاى مردان . مىگويند مردم مرا كه در كسب ننگ است ، پس گفتم : ننگ در خوارى خواستن است . س :

گر كوه ز جاى خود به ناخن بكنى * زان به كه كشى منّت هر دون دنى

از كسب حلال نان خود پيدا كن * تا فضل خدا كند ترا زود غنى

فتح

فتح

قطب ابرار و « 3 » عارف اسرار ، شيخ فريد الدّين محمّد عطّار در الهىنامه گويد « 4 » :

ز مشرق تا به مغرب گر امام است * امير المؤمنين حيدر تمام است

( 1 ) . B : زمانى مقدار . ( 2 ) . E : طمعى . ( 3 ) . E : - و . ( 4 ) . C : عطار رحمة اللّه عليه در الهىنامه مىگويد مثنوى .