شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٣١

نهى از گفتن بسيار و امر به نهفتن اسرار

و كذا الكريم هو الكريم بخلقه * ليس الكريم بقومه و بآله

و كذا الفقيه هو الفقيه بحاله * ليس الفقيه بنطقه و مقاله

هو : ضمير فصل براى حصر . و فقاهة : دانستن .

مىفرمايد : به درستى كه توانگر ، او توانگرست بدل خود ، نيست توانگر ، او توانگر بمال خود . و همچنين بزرگ ، او بزرگ است بخوى خود ، نيست بزرگ بزرگ بقوم خود و به خويشان خود . و همچنين دانا داناست به حال خود ، نيست دانا دانا « 1 » به سخن گفتن خود و گفتار خود . س :

اى گشته ز جمع مال و اسباب غنى * تا چند كسى از تو كشد كبر و منى

گاهى كه ز خود دور كنى خُلْق دنى * در عالم علم و معرفت جان منى

نهى از گفتن بسيار و امر به نهفتن اسرار

نهى از گفتن بسيار و امر به نهفتن اسرار

فلا تكثرنّ القول فى غير وقته * و أدمن على الصّمت المزيّن للعقل

يموت الفتى من عثرة بلسانه * و ليس يموت المرء من عثرة الرّجل

فلا تك مبثاثا لقولك مفشيا * فتستجلب البغضاء من زلّة النّعل

بثّ الخبر : أى نشره . و بغضاء : دشمنى .

مىفرمايد : بسيار مكن گفتار را در غير هنگام آن ، و دايم باش بر خاموشى آراينده مر خرد را . مىميرد جوانمرد از سر در آمدن به زبان خود ، و نيست كه بميرد مرد از لغزيدن پاى . پس مباش پراكنده‌كننده مر گفتار خود را فاش‌كننده ، كه بكشى دشمنى را از لغزيدن كفش . س :

اى خورده شراب ذوق از جام سخن * بشناس بعقل و علم هنگام سخن

چون راز درون پيش كسى « 2 » خواهى گفت * بايد كه برى راه به انجام سخن


( 1 ) . E : - دانا . ( 2 ) . E : كس .