شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦١٩

حكايت سلاطين گذشته كه ازيشان اثر نمانده و روزگار آيت فنا بريشان خوانده

آوردن توانگرى . تكبّر كردند بر دنيا به مالهاى ايشان و بند كردند ببخل قفلهاى آن را . اگر شكر گفتندى نعمت را ، پاداش دادى ايشان را گفتار شكر كه گفته است خداوند عرش آن را : لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ، ليكن « 1 » ناسپاسى ايشان هلاك كرد نعمت را . س :

جمعى كه بعقل پاس حشمت دارند * آئين سپاس و شكر نعمت دارند

وانها كه كمال علم و حكمت دارند * هر پايه كه دارند به خدمت دارند

حكايت سلاطين گذشته كه ازيشان اثر نمانده و روزگار آيت فنا بريشان خوانده

حكايت سلاطين گذشته كه ازيشان اثر نمانده و روزگار آيت فنا بريشان خوانده

باتوا على قلل الأجبال يحرسهم * غلب الرّجال فلم تنفعهم القلل

و استنزلوا بعد عزّ عن معاقلهم * إلى مقابرهم يا بئس ما نزلوا

ناداهم صارخ من بعد ما دفنوا * أين الأسرّة و التّيجان و الحلل

أين الوجوه الّتى كانت محجّبة * من دونها تضرب الأستار و الكلل

ضمير باتوا راجع « 2 » به ملوك « 3 » . و أجبال : جمع جبل . و حراسة : نگاه داشتن ( از اوّل ) . و أغلب : سطبرگردن ، و غلب ( بضمّ ) : جمع او . و استنزال : فرو آوردن « 4 » . و يا بئس ما نزلوا : أى يا قوم ، بئس نزولهم . و صراخ : بانگ كردن . و أسرّة ( بكسر سين ) جمع سرير . و تاج : افسر ، و تيجان : ( بكسر ) جمع او . و كلّة ( بكسر ) : پشه‌خانه و پردهء زنان ، و كلل : جمع او .

مىفرمايد : شب گذاشتند بر سرهاى كوهها ، نگاه مىداشت ايشان را مردان سطبرگردن ، پس سود نداد ايشان را سرهاى كوه . و فروآورده‌شدند « 5 » بعد از غلبه از پناهگاههاى ايشان به گورستانهاى ايشان . اى قوم ، بد فروآمدنى ! بانگ كرد ايشان را بانگ‌كننده‌اى ، از پس آنكه دفن كرده شدند : كجاست تختها و افسرها و جامه‌ها ؟

كجاست رويها كه بود پوشيده ، از پيش آن زده مىشد پرده‌ها و پشه‌خانه‌ها ؟ س :

شاهى كه ز اطراف جهان گيرد باج * وز فضل به غير حقّ نگردد محتاج

( 1 ) . EG : لكن . ( 2 ) . E : عائد . ( 3 ) . G : بكلل . ( 4 ) . C : فرود آوردن . ( 5 ) . C : فرودآورده .