شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٦١٦

ارشاد نفس بصفات فاخر و تنبيه بر مرگ و روز آخر

افكند مرا لذّت دنيا از راه * تا چند براى خويش باشم بدخواه

تزوّد من الدّنيا فإنّك راحل * و بادر فإنّ الموت لا شكّ نازل

ألا إنّما الدّنيا كمنزل راكب * أراح عشيّا و هو فى الصّبح راحل

إراحة : برآسودن . و عشىّ : از نماز شام تا نماز خفتن ، و بعضى گويند از پيشين تا صبح .

مىفرمايد : توشه برگير از دنيا ؛ چه به درستى كه « 1 » تو كوچ‌كننده‌اى . و پيش‌دستى كن ؛ چه به درستى كه مرگ بىشكّ فروآينده « 2 » است . نيست دنيا مگر چون منزل سوارى كه برآسايد اوّل شب و او در صبح كوچ‌كننده باشد . س :

جمعى كه نصيحت ز عزيزان شنوند * بينند جهان را و مقيّد نشوند

دنيا به مثل كهنه رباطى باشد * آيند مسافران و در حال روند

ارشاد نفس بصفات فاخر و تنبيه بر مرگ و روز آخر

ارشاد نفس بصفات فاخر و تنبيه بر مرگ و روز آخر

لا تجزعنّ من الهزال فربّما * ذبح السّمين و عوفى المهزول

و اجعل فؤادك للتّواضع منزلا * إنّ التّواضع بالشّريف جميل

و إذا وليت أمور قوم ليلة * فاعلم بأنّك عنهم مسئول

هزال ( بضمّ ) : لاغر شدن ، تقول : هزلت الدّابّة هزالا ، على ما لم يسمّ فاعله . و الذّبح :

شقّ حلق الحيوان . « 3 » و سمن ( بكسر سين ) : فربه شدن . و تواضع : فروتنى نمودن . و الولاية :

تولّى الأمر .

مىفرمايد : جزع مكن از لاغرى ؛ چه بسا كه كشته شود فربه و عافيت داده شود « 4 » لاغر .

و بگردان دل خود را مر فروتنى را منزل ، به درستى كه فروتنى به بزرگوار خوبست . و چون حاكم شوى كارهاى قومى را يك شب ، پس بدان كه تو ازيشان پرسيده خواهى شد . س :

( 1 ) . C : - به درستى كه . ( 2 ) . G : فرودآينده . ( 3 ) . مفردات : 326 . ( 4 ) . E : شده .