شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٨٨

حكايت

متابعت كرده‌ايم و نمىخواهيم كه ترك او كنيم تا ببينيم حال او به كجا مىرسد . » كعب گفت : « چيزى برهن بدهيد . » محمّد بن مسلمه و رفيق او ابو نائله گفتند : « چه مىخواهى كه رهن كنيم ؟ » اوّل گفت : « زنان . » و قبول نكردند ، پس گفت : « فرزندان . » و قبول نكردند و گفتند : « ما سلاح رهن كنيم . » « 1 » و وعده كردند كه شب بروند و در شب چهاردهم ربيع الأوّل سنهء ثلاث « 2 » هجرى برفتند و آواز دادند . كعب برخاست كه از حصار فروآيد ، « 3 » زنش گفت : « كجا مىروى ؟ آوازى شنيدم كه خون از آن مىچكد . » او « 4 » گفت : « محمّد بن مسلمه و ابو نائله برادر رضاعى من است . » و فروآمد و او را بكشتند و سر او « 5 » نزد « 6 » پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، بردند .

و مراد از « وحى » در بيت ثالث آيت قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَ تُحْشَرُونَ إِلى جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمِهادُ « 7 » است كه مولانا نظام الدّين نيشابورى از ابن عبّاس روايت مىكند كه در شأن كعب بن اشرف نازل شد . و قاضى ناصر الدّين از ابن عبّاس نقل مىكند كه منافقى و يهوديى « 8 » مخاصمه كردند و يهودى مىگفت پيش پيغمبر مىرويم و منافق مىگفت پيش كعب بن اشرف مىرويم « 9 » . پس پيش پيغمبر رفتند و حكم بر وفق مراد يهودى فرمود و منافق راضى نبود و گفت ما پيش عمر « 10 » مىرويم . چون برفتند ، يهودى شرح حال بگفت .

عمر فرمود : « اينجا بايستيد تا من بيرون آيم . » و به خانه رفت و شمشير برداشت و بيرون آمد و گردن منافق بزد و گفت : « هكذا أقضى لمن لم يرض بقضاء اللّه و رسوله . » پس آيت أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ « 11 » نازل شد و جبرئيل گفت : « إنّ عمر فرّق بين الحقّ و الباطل . » و به « فاروق » مسمّى شد . و مراد از « طاغوت » كعب بن اشرف است و مؤيّد اين كلام آنكه شارح صحيح بخارى گويد كعب را « طاغوت اليهود » گفتندى . و مراد از « رسولا » در بيت

( 1 ) . C : كردند . ( 2 ) . E : ثلاثه . ( 3 ) . C : فرود آيد . ( 4 ) . E : - او . ( 5 ) . A : + را . ( 6 ) . C : + حضرت . ( 7 ) . آل عمران : 12 . ( 8 ) . ABEG : يهودى . ( 9 ) . A : يهودى مىكفت من پيش پيغمبر مىروم و منافق مىكفت پيش كعب بن اشرف . ( 10 ) . G : على . ( 11 ) . النّساء : 60 .