شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٥

اظهار ملالت و اندوه از فوت دوستان صاحب‌شكوه

جاى فروختن . پس نبود به ايشان نقصى و نه زيانى و نه كارهاى دون زشت . بودند در زمان قديم گروهى سركش كه اميد مىداشتند ثواب خدا به كار نيك . س :

با مهر و وفا سرشت ايزد گل من * شد كوى صفا و شوق سرمنزل من

خارى كه به‌پاى دوستان مىبينم * باشد به مثل چو خنجرى بر دل من

و مرّة أنسابها وليعه * قالعة أصواتها رقيعه « 1 »

ليست كأصوات بنى الخضيعه * دعا حكيم دعوة سميعه

من غير ما بطل و لا خديعه * نال بها المنزلة الرّفيعه

فى الشّرف العالى من الدّسيعه

مرّة : أبو قبيلة من قيس عيلان « 2 » ، و هو مرّة بن عوف بن سعد بن ذبيان « 3 » بن بغيض « 4 » بن ريث بن غطفان بن قيس عيلان . و الولع : الكذب . و القلع ( بالفتح ) : كون القدم غير ثابت عند المصارعة . و رقعه : أى هجاه . و خضيعة : آواز حربگاه . و حكيم : پسر حبله كه در ربذه كشته شد « 5 » ؛ و الرّبذة : قرية فيها قبر أبى ذرّ الغفارىّ . و الدّعوة إلى الطّعام « 6 » بالفتح . و السّميع :

المسمع ؛ و إسماع : شنوانيدن . و البطل ( بالضّمّ ) : البطلان . و خديعة : فريب . و المنزلة :

المرتبة . و الدّسيعة : العطيّة . و مرّة مفعول به دعا .

مىفرمايد : قبيلهء مرّه را كه نسبهاى ايشان دروغ است ، سست‌قدمانند و آوازهاى ايشان هجو « 7 » كرده شده است . نيست چون آوازهاى خداوندان آواز حربگاه ، دعوت كرده است حكيم ، پسر حبله ، دعوتى شنواننده « 8 » ، بىبطلانى و بىفريبى ، يافت به آن دعوت مرتبه‌اى بلند در شرف عالى از عطا . س :

گر نيست ترا تخم شقاوت در گل * تا چند باهل فتنه باشى مايل

زنهار كه اعتماد بر سفله مكن * كز مردم بد نيك نبينى اى دل

( 1 ) . B : وقيعة . ( 2 ) . C : غيلان . ( 3 ) . B : ذنيان ، E : دبيان . ( 4 ) . E : يغض . ( 5 ) . E : شده . ( 6 ) . E : الدعام . ( 7 ) . D : همجو . ( 8 ) . C : شنوانيده .