شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٤

اظهار ملالت و اندوه از فوت دوستان صاحب‌شكوه

أنا علىّ أبو السّبطين مقتدر * على العداة غداة الرّوع و الزّمع

مطر : باران . و الرّيح « 1 » : الغلبة و القوّة . و روع : ترسيدن « 2 » . و زمع ( بفتح ) : سرگشته شدن .

مىفرمايد : آيا كوفته شود سنگ از آب و از باران ؟ آيا پيوسته شود دولت به اميدها و طمع ؟ من علىام ، پدر دو نبيرهء پيغمبر توانا بر دشمنان بامداد ترسيدن و سرگشته شدن .

س :

دشمن كه كند خيال فاسد همه روز * كالاى حديث اوست كاسد همه روز

هر لحظه مرا نصرت و فتحى « 3 » دگرست * وز آتش غصّه سوخت حاسد همه روز

اظهار ملالت و اندوه از فوت دوستان صاحب‌شكوه

اظهار ملالت و اندوه از فوت دوستان صاحب‌شكوه

يا لهف نفسى قتلت ربيعه * ربيعة السّامعة المطيعه

سمعتها كانت بها الوقيعة * بين محانى سوقها و المبيعه

فما بها نقص و لا وضيعه * و لا الأمور الرّثّة الشّنيعه

كانت قديما عصبة منيعه * ترجو ثواب اللّه بالصّنيعة

ربيعة الفرس : أبو قبيلة ، و هو ربيعة بن نزار بن معدّ بن عدنان ، و إنّما سمّى ربيعة الفرس ، لأنّه أعطى من ميراث أبيه الخيل و أعطى أخوه الذّهب ، فسمّى مضر الحمراء ، و النّسبة إليهم : ربعىّ ( بالتّحريك ) . و حنيت « 4 » العود : عطفته ، و المحانى : المعاطف ، و الواحدة محنية ( بالتّخفيف ) . و سوق : بازار ، و سوق الحرب : حومة القتال . و وضيعة : زيان . و الرّثّة ( بالكسر ) : السّقط من متاع البيت . و عصبة : گروهى مردم از ده تا چهل .

مىفرمايد : اى دريغ خوردن نفس من ! كشته شدند « 5 » ربيعه « 6 » ، ربيعهء شنوندهء فرمان‌بردار « 7 » . شنيدم ايشان را كه بود به ايشان مقاتله در ميان جايهاى گردش بازار آن و

( 1 ) . E : الربح . ( 2 ) . C : ترسانيدن . ( 3 ) . C : فتح . ( 4 ) . E : خيت . ( 5 ) . G : شدن . ( 6 ) . E : - ربيعه . ( 7 ) . C : فرمان‌دار .