شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٢

پاسخ مرتضى به افصح عبارات و املح استعارات

من السّموم ، و الجمع : الذّراريح ، و قال سيبويه : واحد الذّراريح ذرحرح . « 1 » و إليك : اسم فعل بمعنى ابعد . و مخلب : ناخن شير و چنگال مرغ .

مىفرمايد : اى عمرو ، به حقيقت گرم شد تنور آهنين و افروخته شد آتشى بر تو و برانگيخته شد كارى شنيع . و بهم دادند دليران كاسهء مرگ را ، در آنست ذراريح و زهر آب‌خوار كرده . پس دور شو از من كه نيابد « 2 » ترا ناخن من ، پس باشى چون دى كه بازنمىگردد . س :

امروز منم به زور سرپنجه علم * وز تيغ من است قامت خصم قلم

در معركه بر خصم جهان سازم تنگ * وانگاه فرستمش بصحراى عدم

إنّى امرؤ أحمى حماى بعزّة * و اللّه يخفض من يشاء و يرفع

إنّى إلى قصد الهدى و سبيله * و إلى شرائع دينه أتسرّع

و رضيت بالقرآن وحيا منزلا * و بربّنا ربّا يضرّ و ينفع

فينا رسول اللّه أيّد بالهدى * فلواؤه حتّى القيامة يلمع

شريعة : راه دين . و تسرّع : شتافتن . و القرآن « 3 » فى الأصل مصدر كرجحان ، قال اللّه تعالى :

إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ « 4 » و قد خصّ بالكتاب المنزل على محمّد ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، و صار له كالعلم . « 5 » و إنزال : فروفرستادن .

مىفرمايد : به درستى كه من مردىام كه حمايت مىكنم جاى خود را به عزّت ؛ و خدا پست مىكند ، هرك را مىخواهد ، و برمىدارد ، هرك را مىخواهد . به درستى كه من بهدايت رساننده « 6 » بمطلوب و به راه خدا و به راههاى دين خدا مىشتابم . و خشنود شدم من به قرآن ، وحيى « 7 » فروفرستاده ، و به پروردگار ما ، پروردگارى كه گزند مىكند و سود مىكند . در ميان ما رسول خدا تقويت كرده شد « 8 » بهدايت ، پس علم او تا قيامت « 9 » مىدرخشد . س :

( 1 ) . صحاح : 362 - 363 . ( 2 ) . E : نبايد . ( 3 ) . C : القرآن . ( 4 ) . القيامة : 17 . ( 5 ) . مفردات : 667 - 668 . ( 6 ) . E : رسانيده . ( 7 ) . C : وحى . ( 8 ) . A : شده ، E : - شد . ( 9 ) . E : تا به قيامت .