شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٠

تبيين مراسم اخوّت و تعيين لوازم فتوّت

هرگز بد و نيك خوش نجوشند بهم * با « 1 » آنكه نهند هر دو را در يك ديگ

ارشاد بحلم و اعراض از اهل شقاوت و هدايت باعتدال در محبّت و عداوت

ارشاد بحلم و اعراض از اهل شقاوت و هدايت باعتدال در محبّت و عداوت

فكن معدنا للحلم و اصفح عن الأذى * فإنّك راء ما عملت و سامع

و أحبب إذا أحببت حبّا مقاربا * فإنّك لا تدرى متى أنت نازع

و أبغض إذا أبغضت بغضا مقاربا * فإنّك لا تدرى متى أنت راجع

معدن ( بكسر دال ) : كان . و صفح : از كسى جرم درگذاشتن « 2 » ( از ثالث ) . و حبّ : دوستى .

و شىء مقارب ( بكسر الرّاء « 3 » ) : أى وسط بين الجيّد و الرّدىء . و بينهم نزاعة : أى خصومة فى حقّ . و إبغاض : دشمن داشتن .

مىفرمايد : پس باش كانى مر بردبارى را و « 4 » درگذار از رنج ؛ چه به درستى كه تو بيننده‌اى چيزى را كه كرده‌اى و شنونده‌اى . و دوست دار ، چون دوست دارى ، دوستى ميانه ؛ چه به درستى كه تو نمىدانى كه كى تو خصومت‌كننده‌اى . و دشمن دار ، چون دشمن دارى ، دشمنى ميانه ؛ چه به درستى كه تو « 5 » نمىدانى كه كى تو « 6 » رجوع‌كننده‌اى از دشمنى .

س :

اى برده ز كنج عافيت راه بگنج * زنهار كه هيچ كس مرنجان و مرنج

سررشتهء اعتدال از دست مده « 7 » * تا پاك برون روى ازين دير سپنج

تبيين مراسم اخوّت و تعيين لوازم فتوّت

تبيين مراسم اخوّت و تعيين لوازم فتوّت

إنّ أخاك الصّدق من يسعى « 8 » معك * و من يضرّ نفسه لينفعك

( 1 ) . E : يا . ( 2 ) . E : از جرم كسى درگذشتن . ( 3 ) . E : - بكسر الراء . ( 4 ) . E : - و . ( 5 ) . E : - تو . ( 6 ) . C : تو كى . ( 7 ) . E : منه . ( 8 ) . G : كان .