شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٣٩
جواب عمرو بن عاص و انحراف او از جادّهء اخلاص
كشيدن اسب . و القلوص من النّوق : الشّابّة ، و جمعه : قلص ( بالضّمّ ) و قلائص و جمع القلص :
قلاص . « 1 » و غيل ( بكسر ) : بيشه . و مناص : جاى گريز . و در بعضى نسخ بجاى غيل « محل » ، و هو انقطاع المطر و يبس الأرض من الكلأ .
مىفرمايد : هرآينه بيارم در بامداد عاصى پسر عاصى را هفتاد هزار مرد بندكننده‌هاى مويهاى پيشانى ، بردارنده‌هاى حلقه‌هاى زرههاى نرم روشن . به حقيقت كشيدند اسبان را با شتران جوان شيران بيشه ، آن زمان كه نباشد هيچ گريزگاه . س :
دشمن كه بدل « 2 » فكنده از كينه گره * مشكل كه ز من برد درين قصّه فره
هستند جماعتى به خونش تشنه * چون آب روان در بر خود كرده زره
جواب عمرو بن عاص و انحراف او از جادّهء اخلاص
جواب عمرو بن عاص و انحراف او از جادّهء اخلاص
ما أنا بالعاصى و شيخى العاصى * من معشر فى غالب مصاص
خوّفتنى بلابس الدّلاص * و جانبى الخيل مع القلاص
أهون بقوم فى الوغى نكّاص * لو قد رأوها تنفض النّواصى « 3 »
لقال كلّ هارب خلاصى
مراد از غالب قبيلهء غالب بن فهر بن مالك بن نضر ، و سلسلهء نسب عمرو بن « 4 » عاص به غالب « 5 » گذشت . و تخويف : ترسانيدن . و أهون : صيغهء تعجّب از هوان . و النّكوص : الإحجام عن الشّىء . « 6 » و ها راجع به وغى . و « 7 » نفض : افشاندن ( از اوّل ) . و خلاص : رستن « 8 » ؛ و خلاصى مفعول به « اعطنى » مقدّر .
( 1 ) . صحاح : 1054 . ( 2 ) . B : بددل . ( 3 ) . C : النواص . ( 4 ) . AE : - بن . ( 5 ) . D : بقالب . ( 6 ) . مفردات : 824 . ( 7 ) . E : - وغى و . ( 8 ) . B : رفتن .