شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٩٨

جواب اسامة بن زيد و اظهار شجاعت از روى كيد

مها : بلور . و راحة : كفّ دست . و باتر نيز « 1 » بتقديم باء موحّده يا مثنّاة ، و الباتر : السّيف القاطع . و سطوع : درخشيدن آتش ( از ثالث ) . و تضراب ( بكسر ) : زدن .

مىفرمايد : نيستم « 2 » من كه مىبينم در ميان ما حكم‌كننده‌اى ، مگر آن تيغ كه در « 3 » پنجه است برنده « 4 » يا هلاك‌كننده ؛ و تيغى برندهء سفيد مانند بلور كه درخشد در پنجه گزندكننده « 5 » . با من است تيغى « 6 » قاطع برنده يا هلاك‌كننده « 7 » كه درخشد از زدن او آتش .

به درستى كه ما مردمى « 8 » چنديم كه دين ما راست است ، به درستى كه ما بر كارزار هرآينه صابرانيم . س :

تيغم كه به تيزى گذرد از جوشن * وز پرتو آن شود جهانى روشن

چون برق به هر طرف فشاند آتش * وز غايت سختى است دلش چون آهن

جواب اسامة بن زيد و اظهار شجاعت از روى كيد

جواب اسامة بن زيد و اظهار شجاعت از روى كيد

نعم الّذى حكّمته بيننا * فاثبت لحاك اللّه يا جار

ففى يمينى مارق أسمر * من رأسه تقتبس النّار

قد خضب « 9 » البيضة رأسى فما * أطعم غمضا فيه مقدار

تحكيم : حاكم گردانيدن . و لحاه اللّه : أى لعنه . و مرق : گذشتن تير از چيزى كه برو آيد . و اقتباس : فراگرفتن آتش . و قال الجوهرىّ « 10 » : ما اكتحلت غماضا و غمضا ( بالضّمّ ) : أى ما نمت « 11 » . و فى الأساس : ما ذقت غماضا و غمضا « 12 » . و البيضة مفعول به خضب .

( 1 ) . E : - نيز . ( 2 ) . E : نيستيم . ( 3 ) . C : - در . ( 4 ) . E : - برنده . ( 5 ) . E : + و . ( 6 ) . E : تيغ . ( 7 ) . CG : - يا هلاك‌كننده . ( 8 ) . CE : مردى ، G : مرد . ( 9 ) . A : خضت . ( 10 ) . C : + يقال . ( 11 ) . صحاح : 1096 . ( 12 ) . أساس البلاغة : 329 .