شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٦

اظهار رسيدن اندوه بكمال و بيان انتهاى هر ممكن بزوال

الطّريق ( بضمّ الباء و تشديد الياء ) : هى الطّرق « 1 » الصّغار الّتى تنشعب من الجادّة . و طريق :

راه . و تنكّب : به يك‌سو شدن .

مىفرمايد : رفتند آن مردان كه اقتدا كرده مىشد به فعلهاى ايشان ، و آن تعييركنندگان مر هر كار بد را . و ماندم من « 2 » در ميان گروهى بعد ازيشان كه مىآرايند بعض ايشان بعضى را ، تا دفع كند تباه كرده‌اى از تباه كرده‌اى . رفتند ايشان در خردهاى راه ، پس گشتند به يك‌سوشونده از راه بزرگتر . س :

رفتند جماعتى كه دانا بودند * در علم نظر واقف و بينا بودند

امروز از آن قوم اثر باقى نيست * گويا كه حباب و موج دريا بودند

اظهار رسيدن اندوه بكمال و بيان انتهاى هر ممكن بزوال

اظهار رسيدن اندوه بكمال و بيان انتهاى هر ممكن بزوال

و لا خير فى الشّكوى إلى غير مشتك * و لا بدّ من شكوى إذا لم يكن صبر

أ لم تر أنّ البحر ينضب ماؤه * و يأتى على حيتانه نوب « 3 » الدّهر

أ لم تر أنّ الفقر يرجى له الغنى * و أنّ الغنى يخشى عليه من الفقر

نضوب : به زمين فرورفتن آب ( از اوّل ) . و حوت : ماهى ، و حيتان : جمع او .

مىفرمايد : نيست خير در گله كردن به غير نالندهء همدرد ، و نيست چاره‌اى از شكوه ، چون نباشد صبر . آيا نمىبينى كه دريا فرومىرود آب او ، و مىآيد بر ماهيهاى او حوادث روزگار ؟ آيا نمىبينى كه درويشى اميد داشته شود براى او توانگرى ، و آنكه توانگرى ترسيده « 4 » شود برو « 5 » از درويشى ؟ س :

امروز كسى نيست كه دردى دارد * يا فيض تمام از دل مردى دارد

هر دل كه صفا و نور او بيشترست * از اهل زمان هميشه گردى دارد

( 1 ) . E : الطريق . ( 2 ) . C : - من . ( 3 ) . ABE : نؤب . ( 4 ) . E : رسيده . ( 5 ) . EG : براى او .