شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٥

بيان اختلاف روزگار و تقلّب ليل و نهار

تعيير شخصى « 1 » كه از كسوت استعداد عارى بوده و بحسن طالع قصب سبق از اقران ربوده

تعيير شخصى « 1 » كه از كسوت استعداد عارى بوده و بحسن طالع قصب سبق از اقران ربوده

سبحان ربّ العباد و الوبرة * و رازق المتّقين و الفجرة

لو كان رزق العباد من جلد * ما نلت من رزق ربّنا مدره

فى الأساس : « ناقة وبرة و وبراء : كثيرة الوبر » « 2 » ؛ و « 3 » و بر : پشم شتر . و اتّقاء : پرهيز كردن . و فجور : بىسامانى كردن . و مدر : كلوخ . و در بعضى نسخ بجاى و الوبرة « يا وبرة » ؛ و وبرة : نام شخصى .

مىفرمايد : پاكا پروردگار بندگان و شتران بسيار پشم و روزىدهندهء پرهيزكاران و بدكاران . اگر بودى روزى بندگان از سختى ، نمىيافتى « 4 » از روزى پروردگار ما كلوخى .

س :

دشمن كه برهنه است از كسوت دين * دارد به خيال ناز و نعمت تسكين

گر روزى ما بسعى و كوشش بودى * سنگى نشدى روزى آن سگ بيقين

بيان اختلاف روزگار و تقلّب ليل و نهار

بيان اختلاف روزگار و تقلّب ليل و نهار

رأيت الدّهر مختلفا يدور * فلا حزن يدوم و لا سرور

و قد بنت الملوك به قصورا * فما بقى الملوك و لا القصور

اختلاف : گونه‌گونه شدن . و دور : گرد گشتن . و ملك : پادشاه .

مىفرمايد : ديدم روزگار را گوناگونى كه گرد مىگردد ، پس نه اندوه مىماند هميشه و نه شادى . و به حقيقت بنا كرده‌اند پادشاهان به او « 5 » كوشكها ، پس نماندند پادشاهان و نه كوشكها . س « 6 » :

ايّام كه دم‌به‌دم به رنگى دگرست * تا چشم بهم زنى به ينگى دگرست

درياى سرابست كه از روى خيال * در هر نفسى كام نهنگى دگرست


( 1 ) . E : كسى . ( 2 ) . أساس البلاغة : 490 . ( 3 ) . E : - و . ( 4 ) . E : نمىيافتم . ( 5 ) . CG : به او پادشاهان . ( 6 ) . EG : مىفرمايد .