شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٤
بيان آنكه سعادت و شقاوت مردم بتقدير خداست و بنياد كارخانهء آفرينش بر امر قضاست
بيان آنكه سعادت و شقاوت مردم بتقدير خداست و بنياد كارخانهء آفرينش بر امر قضاست
بيان آنكه سعادت و شقاوت مردم بتقدير خداست و بنياد كارخانهء آفرينش بر امر قضاست
للنّاس حرص على الدّنيا بتبذير * وصفوها لك ممزوج بتكدير
كم من ملحّ عليها لا تساعده * و عاجز نال دنياه بتقصير
تبذير : اسراف كردن بمال « 1 » در نفقه . و تكدير : تيره گردانيدن . و إلحاح : سختى كردن در سؤال .
مىفرمايد : مر مردم راست حرصى بر دنيا به اسراف در نفقه ، و صفاى آن مر ترا آميخته است به « 2 » تيره گردانيدن . بسيار سختىكننده در سؤال بر دنيا « 3 » ، يارى « 4 » نكرد دنيا او را ، و بسيار عاجزى يافت دنياى خود به سستى كردن . س :
خواهند جماعتى بزرگى و شرف * وز « 5 » گنج امل هيچ نيارند « 6 » به كف
ناگاه شكسته‌اى كه باشد به طرف * از غيب محلّ فيض گردد چو صدف
لم يرزقوا بعقل « 7 » حين ما رزقوا * لكنّهم رزقوا بالمقادير
لو كان عن قوّة أو عن مغالبة * طار البزاة بأرزاق العصافير
رزق : روزى دادن . و بازى : باز « 8 » ، و بزاة : جمع او . و عصفور : گنجشك .
مىفرمايد : روزى داده نشدند ايشان دنيا بخرد ، آن هنگام كه روزى داده شدند ، ليكن ايشان روزى داده شدند دنيا به اندازه‌ها . اگر بودى روزى از نيرو « 9 » يا غلبه جستن ، بپريدندى « 10 » بازان به روزيهاى گنجشكان . س :
روزى كه در فيض الهى شد « 11 » باز * در علم خدا رزق كسان شد ممتاز
گر روزى ما به قدر قدرت « 12 » بودى * روزى كبوتر حرم خوردى باز
( 1 ) . E : مال . ( 2 ) . D : بر . ( 3 ) . G : - بر دنيا . ( 4 ) . B : بر دينارى . ( 5 ) . E : ور . ( 6 ) . BE : نه آرند . ( 7 ) . E : - بعقل . ( 8 ) . E : با . ( 9 ) . E : يزد . ( 10 ) . E : پريدندى . ( 11 ) . G : شده . ( 12 ) . C : قوّة .