شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٠

اميدوار ساختن فقيران شكسته و درويشان « 1 » دل‌خسته

اميدوار ساختن فقيران شكسته و درويشان « 1 » دل‌خسته

اميدوار ساختن فقيران شكسته و درويشان « 1 » دل‌خسته

عسى منهل يصفو فيروى ظميئة « 2 » * أطال صداها المنهل المتكدّر

عسى بالجنوب العاريات ستكتسى * و بالمستذلّ المستضام سينصر

منهل : آبشخور . و ظمأ : تشنه شدن . و إطالة : دراز گردانيدن . و صدى : تشنگى . و تكدّر :

تيره شدن . و اكتساء : جامه پوشيدن . و استذلال : خوار كردن . و المستضام : المظلوم .

مىفرمايد : شايد كه آبشخورى صافى شود ، پس سيراب كند جماعتى « 3 » تشنگان را كه دراز گردانيده است تشنگى ايشان را آبشخور تيره . شايد كه پهلوهاى برهنه زود جامه بپوشند ، و شايد كه خواركردهء ستم كرده شده زود يارى كرده شود . س :

ناگاه ز غيب دلنوازى برسد * وز گلشن حسن سرو نازى برسد

مرغ دل من چنين نماند ضايع * از عالم قدس شاهبازى برسد

عسى جابر العظم الكسير بلطفه * سيرتاح للعظم الكسير فيجبر

عسى اللّه لا تيأس من اللّه إنّه * يسير عليه ما يعزّ و يعسر

ارتاح اللّه لفلان : أى رحمه . و يسر : آسان شدن . و عزّة : نايافت شدن ( از ثانى ) . و حذف خبر عسى در بيت ثانى براى اشعار باطّلاع حق‌ّتعالى بر « 4 » مقاصد و مطالب عباد و عدم احتياج ايشان بتنصيص و تصريح .

مىفرمايد : شايد كه جبركنندهء استخوان شكسته به « 5 » نيكوكارى خود زود رحم كند مر استخوان شكسته را ، پس ببندد آن را « 6 » . شايد كه خدا « 7 » - نااميد مشو از خدا ، به درستى كه او « 8 » آسانست برو آنچه نايافت باشد و دشوار باشد . س :

اى دل مكن از جور فلك ناله بسى * بنشين و توجّه به خدا كن نفسى

گر كار خدا را « 9 » به خدا بگذارى * ناگاه رسد ز غيب فريادرسى


( 1 ) . E : درويشان . . . فقيران . ( 2 ) . G : ظمأته . ( 3 ) . C : جماعت . ( 4 ) . E : - بر . ( 5 ) . E : بر . ( 6 ) . E : + كه . ( 7 ) . E : - خدا . ( 8 ) . E : + را . ( 9 ) . E : - را .