شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٥

خطاب به اشعث بن قيس در صفّين و ارشاد او بصبر و تمكين

منها . و التّعذير فى الأمر : التّقصير فيه .

مىفرمايد : نرسد به واپس شدن به همّت خود ، تا پيوند كند آن را از خود بافكندن نفس در ورطهء هلاك ؛ تا پيوند كند در انواع طلب خود نشيب را بفراز و خشنود ساختن خلق را بتقصير در كار ايشان . س :

خواهى كه شوى ز فيض حقّ دولتمند * وز بهر تو سوزند كواكب چو سپند

از اوج و حضيض رو مگردان كه شود * خورشيد صفت پايهء قدر تو بلند

خاطر بنفسك لا تقعد بمعجزة * فليس حرّ على عجز بمعذور

إن لم تنل فى مقام ما تحاوله « 1 » * فأبل عذرا بإدلاج « 2 » و تهجير

مخاطرة : بخطر افكندن ، و تعدّى بالباء . و معجزة ( بفتح جيم يا كسر ) و عجز : سستى كردن . و عذر ( بفتح ) : قبول كردن بهانه « 3 » . و مقام ( بفتح يا بضمّ ) : جايگاه . و محاولة « 4 » : جستن و خواستن . و إبلاء « 5 » : آشكارا كردن . و إدلاج : از « 6 » اوّل شب رفتن . و تهجير : در گرمگاه رفتن .

مىفرمايد : بخطر افكن خود را ، منشين به سستى كردن ، كه نيست هيچ « 7 » آزادى بر سستى كردن معذور . اگر نيابى در جائى آنچه مىجوئى ، پس آشكارا كن بهانه به رفتن اوّل شب و رفتن در وقت گرما . س :

اى خواسته از حضرت حقّ جاه و جلال * زنهار به جائى منشين فارغ‌بال

در سعى و طلب كوش كه روزى يا بى * رخسارهء مقصود به صد حسن و جمال

خطاب به اشعث بن قيس در صفّين و ارشاد او بصبر و تمكين

خطاب به اشعث بن قيس در صفّين و ارشاد او بصبر و تمكين

اصبر على تعب الإدلاج و السّهر * و بالرّواح على الحاجات و البكر

( 1 ) . B : مجادله ، E : مخاوله . ( 2 ) . C : بابلاج . ( 3 ) . E : - بهانه . ( 4 ) . E : محادله . ( 5 ) . E : ايلاء . ( 6 ) . E : در . ( 7 ) . C : - هيچ .