شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٦

بيان جامعيّت حقيقت « 4 » انسانى و احتواى او بر فضائل جسمانى و نفسانى

مىخواهم . من بندهء اقراركننده‌ام بهر گناهى ، و تو خداوند پناه نيازمندان آمرزنده‌اى « 1 » . پس اگر عقوبت كنى مرا ، پس گناه از من است ؛ و اگر آمرزى ، پس « 2 » تو به آن سزاوارى « 3 » . س :

اى فضل تو در انفس و آفاق حكم * ما غرق گناهيم ز سر تا بقدم

گر قهر كنى سزاى آنيم همه * ور عفو كنى غايت لطف است و كرم

بيان جامعيّت حقيقت « 4 » انسانى و احتواى او بر فضائل جسمانى و نفسانى

بيان جامعيّت حقيقت « 4 » انسانى و احتواى او بر فضائل جسمانى و نفسانى

دواؤك فيك و ما تشعر * و داؤك منك و ما تبصر

و تحسب أنّك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الأكبر

مراد از دواء حقيقة الحقائق كه مقصود همه است و در جميع ذرّات « 5 » ساريست و محجوبان از آن غافلند . و شعر : دانستن ( از اوّل ) . و مراد از داء تعيّن موهوم « 6 » كه مانع وصول بوجود حقيقى است . و جرم : تن . و صغر و صغارة « 7 » : خرد شدن . و انطواء : درنورديده شدن « 8 » . و كبر و كبارة : بزرگ شدن . و انسان عالم اصغرست و مجموع اشيا عالم اكبر ، و اوّل خلاصه و منتخب ثانى و جامع جميع معانيست .

من كلّ شىء لبّه و لطيفه * مستودع فى هذه المجموعة

مىفرمايد : دواى تو در تست و نمىدانى ، و درد تو از تست و نمىبينى « 9 » . و پندارى كه تو تنى كوچكى ، و در تو درنورديده است عالم بزرگتر . س :

خواهى كه شود قطره به دريا و اصل * بگذر ز تعيّنى كه دارى اى دل

از بحر تو قطره‌ايست درياى محيط * زنهار كه از خويش نگردى غافل

( 1 ) . E : آمرزيده . ( 2 ) . E : - پس . ( 3 ) . E : سزاوارترى . ( 4 ) . G : حقيقة جامعية . ( 5 ) . C : ذريات ، G : ذراة . ( 6 ) . E : + است . ( 7 ) . B : صغار . ( 8 ) . E : - و انطواء . . . ( 9 ) . E : نمىدانى .