شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٧

مرثيهء پدر موافقت شعار و مذمّت قريش مخالفت دثار

مرثيهء پدر موافقت شعار و مذمّت قريش مخالفت دثار

مرثيهء پدر موافقت شعار و مذمّت قريش مخالفت دثار

أرقت لنوح آخر اللّيل غرّدا * لشيخى ينعى و الرّئيس المسوّدا

أبا طالب مأوى الصّعاليك ذا النّدى * و ذا الحلم لا خلفا و لم يك قعددا

أخا الملك خلّى ثلمة سيسدّها * بنو هاشم أو يستباح فيهمدا

نوح : نوحه كردن . و تغريد : آواز گردانيدن . و شيخ : پير . و نعى : خبر مرگ دادن ( از رابع ) .

و رئيس : سردار . و تسويد : مهتر كردن . و أوّى ( بضمّ همزه و تشديد واو مكسوره ) :

بازگشتن . و صعلوك ( بضمّ صاد ) : درويش . و خلف ( به سكون ) : فرزند بد . و رجل قعدد ( بضمّ القاف و فتح الدّال أو ضمّه ) : إذا كان قريب الآباء إلى الجدّ الأكبر ، و يذمّ به ، لأنّه من أولاد قوم هرمى « 1 » و ينسب إلى الضّعف ، و قد يمدح به أيضا . « 2 » و ثلمة ( بضمّ ثاء ) : رخنه . و سدّ :

استوار كردن رخنه ( از اوّل ) . و استباحة « 3 » : مباح كردن . و فى الأساس : أهمد فلان الأمر :

أماته . « 4 »

مىفرمايد : بىخواب شدم براى نوحه‌اى كه در آخر شب آواز گردانيد ، خبر مرگ مىداد براى پير « 5 » من و سردار مهتر كرده ، يعنى ابو طالب ، محلّ « 6 » بازگشتن « 7 » درويشان ، خداوند سخا و خداوند بردبارى ، نه فرزند بد ، و نبود فرزند نزديك بجدّ اكبر ، صاحب ملك كه بازگذاشت رخنه‌اى را كه زود محكم خواهند ساخت آن را پسران هاشم ، يا مباح كرده شود ، پس ميرانيده گردد . س :

در ماتم او به چشم من خواب نماند * در رشتهء جان ناتوان تاب نماند

زين پيش دو چشم من چو دريا بودى * وز گريهء بسيار درو آب نماند

( 1 ) . E : مرمى . ( 2 ) . صحاح : 526 - 527 . ( 3 ) . E : استباح . ( 4 ) . أساس البلاغة : 487 . ( 5 ) . E : - پير . ( 6 ) . C : - محل . ( 7 ) . E : بازگشت .