شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٦

بيان آنكه امور بر وفق تقدير رحمن است نه بر نهج تدبير انسان

بيان توقّف جميع امور بر امر غفور شكور

بيان توقّف جميع امور بر امر غفور شكور

إذا لم يكن عون من اللّه للفتى * فأكثر ما يمنى عليه اجتهاده

منى : تقدير كردن ( از ثانى ) . و اجتهاد : كوشيدن .

مىفرمايد : چون نباشد يارى از خدا « 1 » مر جوانمرد را ، پس بيشتر چيزها كه اندازه مىكند واقع مىشود برو اجتهاد آن ، نه براى او « 2 » . س :

چون هستى هرچه هست از نور خداست * بىحكم خدا نمىشود چيزى راست

تدبير تو گر خلاف تقدير و قضاست * دانند محقّقان كه بىشبهه خطاست

بيان آنكه امور بر وفق تقدير رحمن است نه بر نهج تدبير انسان

بيان آنكه امور بر وفق تقدير رحمن است نه بر نهج تدبير انسان

لو كانت الأرزاق تجرى على * مقدار ما يستأهل العبد

لكان من يخدم مستخدما * و غاب نحس و بدا سعد

و اعتدل الدّهر إلى أهله * و اتّصل السّؤدد و المجد

لكنّها تجرى على سمتها * كما يريد الواحد الفرد

استئهال : سزاوار شدن . و خدمة : مصدر از اوّل ؛ و استخدام : خدمت خواستن . و نحس :

بداختر . و سعد : نيك‌اختر . و اعتدال : راست شدن . و اتّصال : پيوسته شدن . و سمت : راه راست . و فرد : يگانه .

مىفرمايد : اگر بودى روزيها كه جارى بودى بر اندازهء آنچه سزاوار باشد بنده آن را ، هرآينه بودى كسى كه خدمت مىكند خواهندهء خدمت ، و غايب شدى بداخترى و پيدا شدى نيك‌اخترى . و راست شدى روزگار باهل خود و پيوسته بودى مهترى و بزرگوارى .

ليكن روزيها جارى مىشوند بر طريق خود ، چنانچه « 3 » مىخواهد يكتاى يگانه . س :

گر روزى من بفضل بودى و كرم * هرگز نشدى بر دل من غصّه رقم

( 1 ) . C : خداى . ( 2 ) . E : اجتهاد نه براى آن . ( 3 ) . CG : چنان كه .