شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٨٧

خطاب به فاطمهء زهراء « 1 » ، جزاها اللّه خير الجزاء در وقت توجّه به محاربه و غزاء

فإن قال بعض النّاس فيه سماجة * فقد صدقوا و الذّلّ بالحرّ أسمج

ألا ربّما ضاق الفضاء بأهله * و أمكن ما بين الأسنّة مخرج

سماجة : نازيبا شدن ( از خامس ) . و إمكان : يكسان بودن نسبت شىء بوجود و عدم . و سنان : سرنيزه .

مىفرمايد : پس اگر گويند بعضى مردم كه درو نازيبائى است ، پس به حقيقت راست گويند و خوارى به آزاد نازيباترست . بسا تنگ شود زمين فراخ باهل آن و ممكن باشد بيرون رفتن در ميان سرهاى نيزه . س :

هردم ز بيابان جفا قافله‌اى * آيند و كنند از من مسكين گله‌اى

ليكن چكنم كه كرد تقدير خدا * در گردن هر طايفه‌اى سلسله‌اى

خطاب به فاطمهء زهراء « 1 » ، جزاها اللّه خير الجزاء در وقت توجّه به محاربه و غزاء

قرّبى ذا الفقار فاطم منّى * فأخى السّيف كلّ يوم هياج

قرّبى الصّارم الحسام فإنّى * راكب فى الرّجال نحو الهياج

ورد اليوم ناصحا ينذر النّا * س جيوش كالبحر ذى الأمواج

وردوا مسرعين يبغون قتلى * و أبيك المحبوّ بالمعراج

و خراب الأوطان و قتل النّا * س و كلّ إذا أصبح لاج

فقارة ( بفتح ) و فقرة ( بكسر ) : مهرهء پشت ، و اسنوى « 2 » گويد : « فقار » در ذو الفقار بفتح فاء است كه جمع فقاره باشد « 3 » ، يا بكسر فاء است كه جمع فقره باشد ، و آن شمشيرى بود كه در غزاى بدر از عاص بن بنيّة بن حجّاج سهمى به حضرت رسالت رسيد و به على بخشيد .

و كلبى گويد « 4 » : على عاص را بكشت و ذو الفقار تصرّف كرد و بعد از شهادت على بميراث دست بدست مىرفت تا به محمّد بن عبد اللّه بن حسن بن حسين « 5 » بن على رسيد ، و چون

( 1 ) . G : فاطمه ع . ( 2 ) . E : استنوى . ( 3 ) . E : - باشد . ( 4 ) . E : + كه . ( 5 ) . E : حسن .