شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٩

تسكين دلهاى پراندوه و هدايت بصبر كوه شكوه « 1 »

ترسم كه زند آتش شهوت شعله * آنگاه تو در دوزخ حسرت سوزى

تسكين دلهاى پراندوه و هدايت بصبر كوه شكوه « 1 »

تسكين دلهاى پراندوه و هدايت بصبر كوه شكوه « 1 »

خليلىّ لا و اللّه ما من ملمّة * تدوم على حىّ و إن هى جلّت

فإن نزلت يوما فلا تخضعن لها * و لا تكثر الشّكوى إذا النّعل زلّت

فكم من كريم يبتلى بنوائب * فصابرها حتّى مضت و اضمحلّت

خليلىّ ( بفتح لام ) بصيغهء تثنيه براى تكثير ، مثل ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ « 2 » ، أى كرّات كثيرة ، يا مراد دوست حقيقى و دوست مجازى ، و مثل اين در اشعار عرب بسيارست . و خضوع : فروتنى كردن ( از ثالث ) . و إكثار : بسيار گفتن . و نعل : كفش ، قال اللّه تعالى : فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ « 3 » . و زلل و زلّة : لغزيدن « 4 » قدم ( از ثانى ) ؛ و تأنيث زلّت بسبب آنكه نعل « 5 » مؤنّث سماعى است . و ابتلاء : آزمودن . و اضمحلال : واشدن ميغ و نيست شدن . و در بعضى نسخ بجاى يبتلى « قد بكى » .

مىفرمايد : اى دو دوست من ، نه بحقّ خدا ، نيست هيچ حادثه كه هميشه باشد بر زنده‌اى ، و اگرچه آن حادثه بزرگ باشد . پس اگر فروآيد « 6 » حادثه‌اى روزى « 7 » ، پس فروتنى مكن براى آن و بسيار مگو گله ، چون كفش بلغزد . پس بسيار كريمى آزموده شد بحوادث روزگار ، پس بصبر نبرد كرد با آن حوادث ، تا گذشت و نيست گشت . س :

هر فتنه كه سركشد بگردون علمش * تا چشم بهم زنى نماند رقمش

دانا بنشيند و صبورى ورزد * در ورطهء فتنه گر بلغزد قدمش

( 1 ) . B : بصبر و شكوه . ( 2 ) . الملك : 4 . ( 3 ) . طه : 12 . ( 4 ) . B : آمرزيدن . ( 5 ) . B : فعل . ( 6 ) . C : فرود آيد . ( 7 ) . CG : روزى حادثه .