شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٨

جواب يكى از اعداى دين در حرب صفّين « 5 »

حكايت

ابن اعثم كوفى در فتوح « 1 » گويد كه معاويه حريث را وصيّت كرد كه متعرّض على مشو . و عمرو بن عاص پنهان از معاويه او را بحرب على ترغيب كرد و چون او بدست على كشته گشت ، معاويه گفت :

حريث أ لم تعلم و علمك ضائر * بأنّ عليّا للفوارس قاهر

و أنّ عليّا لا يبارز فارسا * من النّاس إلّا أقصدته الأظافر

أمرتك أمرا جازما فعصيتنى * فجدّك أن لم تقبل النّصح عاثر

فدلّاك عمرو و الحوادث جمّة * غرورا « 2 » و ما جرّت عليك المقادر

و ظنّ حريث أنّ عمروا نصيحه * و قد يهلك الإنسان إذ لا يحاذر « 3 »

أ يركب عمرو « 4 » رأسه خوف نفسه * و يصلى حريثا إنّه لمماكر

جواب يكى از اعداى دين در حرب صفّين « 5 »

إيّاى تدعو فى الوغى يا بن الأرب * و فى يمينى صارم يبدى « 6 » اللّهب

من يحطه منه الحمام ينسرب * لقد علمت و العليم ذو أدب

أن لست فى الحرب العوان بالأرب * و عن قليل غير شكّ أنقلب

وغى : كارزار . و الأرب ( بفتح الرّاء ) : فرط الحاجة المقتضى للاحتيال ، فكلّ أرب حاجة دون العكس ، ثمّ يستعمل تارة فى الحاجة المجرّدة و تارة فى الاحتيال ، و إن لم يكن حاجة . « 7 » و الحطوّ ( به وزن العلوّ ) : تحريك الشّىء ( من الأوّل ) ، و منه الحديث : « فحطانى حطوة » ، أى حرّكنى . و حمام ( بكسر حاء ) : مرگ . و انسراب : ريخته شدن آب . و العوان : من الحروب ما قوبل فيها مرّة بعد أخرى . « 8 » و إيّاى مفعول به تدعو . و واو در و فى يمينى براى

( 1 ) . فتوح 3 : 29 - 31 . ( 2 ) . E : غرور . ( 3 ) . E : يحاور . ( 4 ) . E : عمروا . ( 5 ) . E : صفتين . ( 6 ) . C : بيدى . ( 7 ) . مفردات : 72 . ( 8 ) . صحاح : 2168 .