شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

جواب او بوجهى لايق و طرزى فايق

ضرب غلام أرب من العرب * ليس بخوّار يرى عند النّكب

فاثبت لضرب من حسام كاللّهب

انتجاب ( بجيم و بخاء معجمه ) : برگزيدن . و العالم : ما يعلم به الشّىء ، كالخاتم ، غلب فيما يعلم به الصّانع و هو كلّ ما سواه من الجواهر و الأعراض و إنّما جمعه ليشمل ما تحته من الأجناس المختلفة و غلب العقلاء منهم ، فجمعه بالياء و النّون . و تبيين : هويدا كردن . و زور : دروغ . و دأو و دأى : دستان كردن . و أديم : پوست . و الجبين : فوق الصّدغ ، و هما جبينان « 1 » عن يمين الجبهة و شمالها . و إرضاء : خشنود كردن . و الأرب ( بكسر الرّاء ) :

الأريب . و خئورة و خور « 2 » : سست شدن . و النّكبة : واحدة النّكب . و حسام « 3 » : شمشير برّان . و لهب « 4 » : زبانهء آتش بىدود . و رسول ( بجرّ ) صفت النّبىّ « 5 » و مفعول « يعلم » « 6 » مقدّر ، أى يعلم أنّى أخو النّبىّ المذكور . و يرى صفت غلام .

مىفرمايد : من على و پسر عبدالمطّلبم ، برادر پيغمبر برگزيده از انس « 7 » ، برگزيده از جنّ ، فرستادهء پروردگار عالمها كه به حقيقت غلبه كرد ، هويدا كرده است او را پروردگار آسمان در كتابهاى آسمانى . و همهء شما مىدانيد برادرى من و « 8 » او را ، نيست اين سخن كاذب و نه « 9 » دروغ ، آن زمان كه دستان كرده شود بنسب « 10 » . صافى پوست و جبين است همچو زر .

امروز خشنود مىكنم او را بزدن تيغ و غضب بر شما ؛ زدن كودكى دانا « 11 » از عرب كه نيست سست ، ديده مىشود نزد « 12 » نكبتها . پس بايست براى زده شدن از شمشير برندهء همچو زبانهء آتش بىدود . س :

پيغمبر حقّ كه در كتب مسطورست * فضل و نسب و كمال او مشهورست

خشنودى او كام دل مهجورست * دورى ز جناب او به‌غايت دورست

وجه اطلاق « أخو النّبىّ » بر حضرت ناظم آنكه پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در سال

( 1 ) . E : جنبتا . ( 2 ) . E : خوره . ( 3 ) . E : - حسام . ( 4 ) . E : لهيه . ( 5 ) . C : - النبى . ( 6 ) . CG : بعلم . ( 7 ) . E : - برگزيده از انس . ( 8 ) . C : - و . ( 9 ) . C : - نه . ( 10 ) . E : به نسبت . ( 11 ) . E : - دانا . ( 12 ) . E : برد .