شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٢

مفاخرت بعلم سعادت پيكر شفيع « 6 » محشر در غزاى خيبر

يجرى مجراهما . « 1 » و حباء : عطا دادن ، و يعدّى « 2 » إلى المفعول الثّانى بالباء و بنفسه . و طهر :

پاكى ، و مراد اينجا طاهر . و التظاء : زبانه زدن آتش . و نيران : جمع نار . و ليث : شير . و هموس : شير كه نرم رود . و فظع الأمر فهو فظيع : أى شديد شنيع جاوز المقدار ، و كذلك أفظع الأمر فهو مفظع . « 3 » و جيش : لشكر . و خميس : لشكرى كه پنج ركن دارد : مقدّمه و قلب و ميمنه و ميسره و ساق . و عطبطب : هلاك‌كننده . و حىّ : قبيله . و زعيم : پيشوا . و العذق ( بالعين المهملة و الذّال المعجمة ) : النّخلة بحملها « 4 » ، و العذيق : مصغّرها . و ترحيب : ستون بر خرما نهادن تا نشكند از بسيارى بار . و تعلم صيغهء غايبه « 5 » و ضمير او راجع به راية . و بيت ثانى مشعر به نهايت شجاعت ناظم ، رضى اللّه عنه ، « 6 » كه او چون شيران دگر نيست كه از آتش گريزند « 7 » .

مىفرمايد : زود گواهى خواهد داد براى من به « 8 » بازگردانيدن خصم و نيزه زدن علمى كه عطا كرد مرا به آن پاك « 9 » پيغمبر پاكيزه كرده . و مىداند كه من در حربها ، چون زبانه زنند به آتشهاى خود ، شير نرم‌گام آزموده‌ام . و مثل من بيند كار ترسناك در ميان كارهاى « 10 » سخت شنيع از اندازه گذشتهء خود ، و كم باشد مرو را لشكر مشتمل بر پنج ركن هلاك‌كننده . و به حقيقت دانند قبايل عرب كه من رئيس قبايلم و دانند كه نزد حرب نخلك پربار استوارم . س :

امروز منم به زور سرپنجه چو شير * در معركهء شجاعتم تند و دلير

من نخلم و خرماى ترم پيكانست * شد دشمن من كسى كه گشت از جان سير

( 1 ) . مفردات : 520 . ( 2 ) . G : تعدى . ( 3 ) . صحاح : 1259 . ( 4 ) . همان : 1522 . ( 5 ) . E : غايب . ( 6 ) . G : - رضى . . . ( 7 ) . C : - رضى اللّه عنه كه . . . ( 8 ) . C : - به . ( 9 ) . B : - پاك . ( 10 ) . C : كارها .