شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٠٥

شكوه از منافقان زمان كه دوستى ايشان منحصرست در زبان

تفضّل « 1 » : فضل كردن . و وكل و وكالة : كار به كسى سپردن ( از ثانى ) . و حسيب : از اسماء اللّه بمعنى كافى يا محاسب ، مشتقّ از حسب يا حساب بمعنى شمردن ( از اوّل ) .

مىفرمايد : درپوشان برادر خود را بر عيبهاى او ، و بپوشان و پرده افكن بر گناهان او « 2 » .

و صبر كن بر ستم كردن سفيه ، و براى زمان بر « 3 » كارهاى دشوار او . و بگذار جواب را از روى فضل ، و بسپار ستمكار را به حساب كنندهء او . س :

اى دوست مكن عيب كسان را اظهار * وز جرم و « 4 » گناه خلق بگذر زنهار

بر جور و جفاى ظالمان صابر باش * وين طايفه را بدست جبّار سپار

شكوه از منافقان زمان كه دوستى ايشان منحصرست در زبان

شكوه از منافقان زمان كه دوستى ايشان منحصرست در زبان

ذهب الوفاء ذهاب أمس الذّاهب * و النّاس ابن مخاتل و مؤارب « 5 »

يفشون بينهم المودّة و الصّفا * و قلوبهم محشوّة بعقارب

أمس مبنى بر كسر . و مخاتلة : فريب دادن . و مؤاربة ( به همزه ) : با كسى دستان آوردن . و إفشاء : فاش كردن . و حشو : آكندن « 6 » . و عقرب : كژدم ؛ و وجه تشبيه عداوت بعقرب ايذاست كه هم صاحب عداوت و هم كسى كه عداوت با اوست از آن متأذّى مىشوند ، و مىتوان گفت كه اطلاق عقرب بر عداوت باعتبار صورت مثالى است و بسط اين سخن در فاتحهء خامسه گذشت .

مىفرمايد : رفت وفا مثل رفتن دى رونده ، و مردم پسر فريبنده و دستان آورنده‌اند .

فاش مىكنند در ميان خود دوستى و صفا ، و دلهاى ايشان آكنده است به عقربها . س :

شد مهر و وفا و صدق از عالم گم * كوشند بكين و مكر و حيلت مردم

دارند وفا و مهربانى به زبان * ليكن دل اين خلق پُرست از كژدم

( 1 ) . A : تفضيل . ( 2 ) . C : - او . ( 3 ) . C : براى . ( 4 ) . E : - و . ( 5 ) . C : مآرب . ( 6 ) . E : آكنده .