شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٦

بيان آنكه كار مردم بر رياست « 5 » نه بر عقل كامل و طبع راست

امر بسخا و كرم با جميع طوايف و « 1 » امم

امر بسخا و كرم با جميع طوايف و « 1 » امم

إذا جادت « 2 » الدّنيا عليك فجد بها « 3 » * على النّاس طرّا إنّها تتقلّب

فلا الجود يفنيها إذا هى أقبلت * و لا البخل يبقيها إذا هى تذهب

جاءوا طرّا : أى جميعا . و تقلّب : گرديدن . و إفناء : فانى ساختن . و إقبال : رو به چيزى كردن . و البخل : نقيض الجود . و إبقاء : باقى داشتن .

مىفرمايد : چون سخاوت كند دنيا بر تو ، پس سخاوت كن به دنيا بر مردم همه ، به درستى كه دنيا مىگردد . پس نه جود فانى مىكند دنيا را ، آن زمان كه او رو به تو كند ، و نه بخل باقى مىدارد دنيا را ، آن زمان كه او مىرود . س « 4 » :

اى يافته از فيض الهى صد خير * بايد كه رسد فيض تو پيوسته به غير

از فقر مترس و رو به درويشان كن * كاينست طريق اهل معنى در سير

بيان آنكه كار مردم بر رياست « 5 » نه بر عقل كامل و طبع راست

بيان آنكه كار مردم بر رياست « 5 » نه بر عقل كامل و طبع راست

يغطّى عيوب المرء كثرة ماله * فصدّق فيما قال و هو كذوب

و يزرى بعقل المرء قلّة ماله * فحمّقه الأقوام و هو لبيب

تغطية : پرده انداختن . و تصديق : راست‌گوى « 6 » داشتن . و عقل : خرد . و تحميق : احمق خواندن .

مىفرمايد : پرده مىاندازد عيبهاى مرد « 7 » را بسيارى مال او ، پس تصديق كرده شود در آنچه گويد و حال آنكه دروغ‌گوست . و خوار مىدارد عقل مرد را كمى مال او ، پس احمق خوانند او را قومها و حال آنكه او خردمندست . س :

( 1 ) . C : - و . ( 2 ) . C : جاءت . ( 3 ) . B : فجدتها . ( 4 ) . E : مىفرمايد . ( 5 ) . B : به رياست . ( 6 ) . G : راست‌گو . ( 7 ) . E : مردم .