شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٥
حكايت « 5 »
مىفرمايد : اى حسين ، پس تنگدل مباش براى فراق احباب ؛ كه دنياى تو گشته است مهيّا براى ويرانى . بپرس خانه‌ها را تا خبر دهند . و چه فصيحند در اخبار به‌آنكه هيچ بقا نيست مر مالكان آنها را ! س :
اى قوّت روح و راحت ديدهء من * زنهار مكن درين غم‌آباد « 1 » وطن
گويد به زبان حال هر خانه كه هست * فارغ منشين كه زود خواهى رفتن
أنا الدّين لا شكّ للمؤمنين * بآيات وحى و إيجابها
لنا سمة الفخر فى حكمها * و صلّت علينا بإعرابها
فصلّ على جدّك المصطفى * و سلّم عليه لطلّابها
الدّين : الطّاعة و الجزاء و استعير للشّريعة . « 2 » و الشّكّ : اعتدال النّقيضين عند الإنسان و تساويهما . « 3 » و الإيمان : التّصديق ، و المراد فى العرف التّصديق بما علم مجيئه من « 4 » عند اللّه ضرورة . و الوحى : الكتاب و الرّسالة و الإلهام . و إيجاب : واجب كردن . و الوسم : التّأثير ؛ و السّمة : الأثر . « 5 » و حكم : سخن درست . و تصلية : درود دادن . و إعراب : بيان كردن . و جدّ :
پدر پدر و پدر مادر . و اصطفاء : برگزيدن ؛ و مصطفى : از اسماى حضرت پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم . و تسليم : سلام كردن . و حمل دين بر أنا براى مبالغه ، يعنى علاقهء من با دين به مرتبه‌ايست كه گويا عين دينم ؛ و للمؤمنين متعلّق به نسبت أنا الدّين ، يا خبر لا ، و بآيات متعلّق به مؤمنين ، يا به نسبت أنا الدّين . و مصراع ثالث اشارت بآيات وارد در شأن اهل البيت ، عليهم السّلام ، و تفصيل آن در فاتحهء سابعه گذشت ؛ و مصراع رابع اشارت به قرائت نافع و ابن عامر و يعقوب به اضافت در سَلامٌ عَلى إِل‌ْياسِينَ « 6 » و به‌آنچه بعضى مفسّران گفته‌اند كه مراد از « ياسين » محمّدست ، صلّى اللّه عليه و سلّم ؛ و امام نووى در تهذيب الأسماء گويد : « روى عن علىّ بن أبى طالب ، رضى اللّه عنه « 7 » ، قال : سمعت رسول
( 1 ) . E : محنت‌آباد . ( 2 ) . مفردات : 323 . ( 3 ) . همان : 461 . ( 4 ) . E : - من . ( 5 ) . همان : 871 . ( 6 ) . الصّافّات : 130 . ( 7 ) . CG : عليه السلام ، D : كرّم اللّه وجهه .