شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٩

نصيحت امام حسين ، عليه السّلام و تنبيه او بر شهادت خود و اولاد كرام

نيش « 1 » ايشان . س :

خواهى كه شوى ز عمر خود برخوردار * پيوسته بجو رضاى مردم زنهار

اى كاج كه من نيز چنين مىبودم * ليكن برضاى حقّ دلم يافت قرار

عذيرك من ثقة بالّذى * ينيلك دنياك من طابها

فلا تمرحنّ لأوزارها * و لا تضجرنّ لأوصابها

قس الغد بالأمس كى تستريح * فلا تبتغى سعى رغّابها

عذير : عذرخواه . و وثقت به أثق ثقة : سكنت إليه و اعتمدت عليه . و إنالة : عطا دادن .

و الطّاب : الطّيب « 2 » و الطّيّب . و مرح : شاد شدن ( از رابع ) . و « 3 » وزر : بار گران . و ضجر : تنگدل « 4 » شدن ( از رابع ) . و وصب : درد . و غد : فردا ، و اصل او غدو . و أمس : دى . و ابتغاء : جستن . و رغبة : ميل به چيزى يا از چيزى « 5 » ، و اوّل مستعمل به « فى » و ثانى به « عن » « 6 » . و عذيرك مفعول به « هلمّ » مقدّر بمعنى بيار « 7 » ، و قال الرّضىّ : « معنى من فلان من أجل الإساءة إليه و إيذائه ، أى أنت ذو عذر فيما تعامله « 8 » به من المكروه » « 9 » . و اضافت دنيا بمخاطب براى اشعار به‌آنكه حضرت ناظم را علاقه به دنيا نبوده . و ضماير طابها و اخوات ثلاثهء او راجع به دنيا . و سعى مفعول مطلق لا تبتغى « 10 » بتوحيد معنى ابتغا و سعى بر سبيل مجاز ، و مفعول به او مقدّر ، أى لا تبتغى « 11 » الدّنيا ، يا منسى ، أى لا يتحقّق منك إلّا « 12 » الابتغاء ، يا گوئيم سعى مفعول به لا تبتغى « 13 » .

مىفرمايد : بيار عذرخواه خود از اعتماد تو به‌آن‌كس « 14 » كه مىدهد ترا دنياى تو از خوش « 15 » آن . پس شاد مشو براى بارهاى گران دنيا و تنگدل « 16 » مشو براى رنجهاى او . قياس

( 1 ) . BE : پيش . ( 2 ) . G : - الطيب . ( 3 ) . CG : - و . ( 4 ) . CG : دلتنگ . ( 5 ) . E : حدى . ( 6 ) . ABE : به من . ( 7 ) . B : بيا . ( 8 ) . G : يعامله . ( 9 ) . شرح الكافية 1 : 130 . ( 10 ) . BDG : لا ينبغى . ( 11 ) . BDG : لا ينبغى . ( 12 ) . AB : منك ، CDG : تلك . ( 13 ) . BDG : لا ينبغى . ( 14 ) . CG : بر آن‌كس . ( 15 ) . DE : خوشى . ( 16 ) . CG : دلتنگ .