شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٨

نصيحت قرّة العين امام حسين ، عليه السّلام من اللّه العلّام « 1 »

بناء للأب . « 1 » و رزق : روزى . و كفالة : پايندان « 2 » شدن ( از اوّل ) . و عليك : اسم فعل بمعنى خذ ، و قال الرّضىّ : « أسماء الأفعال حكمها فى التّعدّى و اللّزوم حكم الأفعال الّتى هى بمعناها ، إلّا أنّ الباء تزاد « 3 » فى مفعولها كثيرا ، نحو عليك به ، لضعفها فى العمل ، فتعمل « 4 » به حرف شأنه إيصال « 5 » اللّازم إلى المفعول . » « 6 » و إجمال : خوبى كردن و ضدّ تفصيل . و « كلامى » محذوف مفعول افهم . و در بنىّ جرّ و نصب و رفع « 7 » جائز . و ما در ما تطلب مصدرى يا موصول يا موصوف .

مىفرمايد : اى حسين ، به درستى كه من واعظ و مؤدّبم ، پس درياب سخن مرا ؛ چه به درستى كه خردمند ادب‌پذيرست . و نگاه‌دار وصيّت پدرى « 8 » مهربان كه مىپرورد ترا بآداب تا هلاك نشوى . اى پسرك من ، به درستى كه روزى مكفول به است و حضرت رزّاق ضامن آن شده ؛ پس فراگير راه نيكى كردن در طلب آن . س :

اى نور دو چشم مردم پاك‌نظر * زنهار به گوش دل « 9 » شنو پند پدر

چون رزق تو شد معيّن « 10 » از خوان قدر * از دايرهء لطف منه پاى بدر

لا تجعلنّ « 11 » المال كسبك مفردا * و تقى إلهك فاجعلن ما تكسب « 12 »

كفل الإله برزق كلّ بريّة * و المال عارية تجىء و تذهب

و الرّزق أسرع من تلفّت ناظر * سببا إلى الإنسان حين يسبّب

و من السّيول إلى مقرّ قرارها * و الطّير للأوكار حين تصوّب

جعل : گردانيدن ( از ثالث ) . و كسب : جستن روزى ( از ثانى ) ، و اينجا بمعنى مفعول . و إفراد : تنها كردن . و البريّة ( بتشديد الياء ) : الخلق ، و أصله الهمز « 13 » ، و قيل بل ذلك من قولهم :

بريت العود « 14 » ( تراشيدم چوب را ) . و قال الجوهرىّ : العاريّة بالتّشديد ، كأنّها منسوبة « 15 » إلى

( 1 ) . مفردات : 147 . ( 2 ) . AB : پابندان . ( 3 ) . B : زاد . ( 4 ) . E : فيعمل . ( 5 ) . E : اتصال . ( 6 ) . شرح الكافية 2 : 67 - 68 . ( 7 ) . G : رفع و نصب و جر . ( 8 ) . CG : پدر . ( 9 ) . E : جان ، DG : و دل . ( 10 ) . D : مقدر . ( 11 ) . CG : لا تجعل . ( 12 ) . C : تكتسب . ( 13 ) . C : الهمزة . - - صحاح : 2279 . ( 14 ) . مفردات : 121 . ( 15 ) . B : مستوية ، E : منسوب .